Rằm tháng Chạp là ngày rằm cuối cùng trong năm âm lịch, thời điểm mà không khí cuối năm đã bắt đầu rõ rệt trong từng gia đình. Đây không chỉ đơn thuần là một ngày theo lịch, mà với nhiều người, rằm tháng Chạp còn mang ý nghĩa như một dấu mốc để khép lại năm cũ, chuẩn bị tinh thần và không gian sống cho những ngày Tết sắp tới. Khi mọi công việc dần bước vào giai đoạn tổng kết, con người cũng có xu hướng nhìn lại một năm đã qua, từ chuyện nhà cửa, gia đình cho đến những cảm xúc và trải nghiệm cá nhân. Chính vì vậy, rằm tháng Chạp được xem là thời điểm thích hợp để bắt đầu làm những việc mang tính dọn dẹp, sắp xếp và làm mới lại cả không gian sống lẫn tinh thần bên trong.
Không cần quá nặng về nghi lễ hay phong tục cầu kỳ, nhưng trong đời sống của nhiều gia đình Việt, có hai việc vẫn thường được duy trì vào ngày rằm tháng Chạp, vừa mang ý nghĩa thực tế, vừa có giá trị tinh thần lâu dài.
Việc đầu tiên...
Đó chính là dọn dẹp nhà cửa, bỏ bớt đồ cũ. Đây được xem như bước khởi động cho quá trình tổng vệ sinh cuối năm. Sau một năm sinh hoạt, nhà cửa dễ tích tụ rất nhiều đồ đạc không còn sử dụng, từ quần áo cũ, đồ điện hỏng, vật dụng mua về nhưng không dùng đến cho đến những món đồ nhỏ lẻ chất đầy trong tủ, trong ngăn kéo. Nếu không chủ động sắp xếp, những vật này không chỉ chiếm diện tích mà còn khiến không gian sống trở nên chật chội, bừa bộn và nặng nề.
Rằm tháng Chạp là thời điểm phù hợp để bắt đầu lọc lại đồ đạc trong nhà. Những món còn dùng được nhưng không cần thiết có thể đem tặng hoặc cho đi, những món hỏng thì mạnh dạn bỏ, tránh tâm lý tiếc của mà giữ lại quá lâu. Việc dọn bớt đồ cũ không chỉ giúp nhà cửa gọn gàng hơn mà còn tạo cảm giác nhẹ nhõm về mặt tinh thần. Nhiều người tin rằng, khi không gian sống được làm mới, dòng năng lượng trong nhà cũng trở nên thông thoáng hơn, từ đó mang lại cảm giác dễ chịu và tích cực cho các thành viên trong gia đình. Dù nhìn theo góc độ phong thủy hay đơn giản chỉ là khoa học về môi trường sống, một ngôi nhà sạch sẽ, ít đồ dư thừa luôn giúp con người cảm thấy thoải mái, tập trung và có tinh thần tốt hơn.
Việc thứ hai...
Chính là lau dọn bàn thờ và thắp hương tưởng nhớ tổ tiên. Trong văn hóa Việt, bàn thờ là không gian linh thiêng nhất trong nhà, là nơi kết nối giữa các thế hệ, giữa người đang sống và người đã khuất. Vì vậy, trước khi bước sang năm mới, nhiều gia đình thường chọn rằm tháng Chạp để lau dọn lại bàn thờ, thay nước, lau chân nhang, sắp xếp lại đồ thờ cúng cho gọn gàng, sạch sẽ.
Lau dọn bàn thờ không chỉ là việc làm mang tính vệ sinh, mà còn thể hiện sự tôn kính và biết ơn đối với tổ tiên. Đây cũng là dịp để các thành viên trong gia đình chậm lại, dành một khoảng thời gian yên tĩnh để nghĩ về cội nguồn, về ông bà, cha mẹ và những người thân đã khuất. Sau khi dọn dẹp, việc thắp nén hương mang ý nghĩa gửi lời tưởng nhớ, cầu mong cho gia đình một năm mới bình an, thuận lợi và đủ đầy. Trong nhịp sống hiện đại bận rộn, những khoảnh khắc như vậy giúp con người kết nối lại với giá trị truyền thống, đồng thời tạo ra cảm giác an yên rất đặc biệt.
Suy cho cùng, hai việc nên làm trong ngày rằm tháng Chạp không phải là những điều quá phức tạp hay tốn nhiều công sức. Dọn dẹp nhà cửa là dọn lại không gian sống, lau dọn bàn thờ là dọn lại sự kết nối tinh thần. Cả hai đều hướng đến cùng một mục tiêu là giúp con người khép lại năm cũ một cách gọn gàng, nhẹ nhõm và chuẩn bị tâm thế tốt hơn để bước sang năm mới với nhiều hy vọng tích cực.