Cuộc sống giản dị, nhà cửa gọn gàng - với tôi, đó là trạng thái dễ chịu nhất của một người phụ nữ trung niên. Không phải lúc nào cũng tinh tươm như nhà mẫu, nhưng đủ sạch để không bực bội, đủ gọn để không mệt mỏi, và đủ thoải mái để… về nhà là muốn ở yên.
Nhiều năm trước, tôi từng nghĩ mình lười. Sau này mới nhận ra: Không phải lười, mà là đã tốn quá nhiều công sức cho những việc không cần thiết. Dưới đây là những nguyên tắc và thói quen đã giúp tôi giảm gần một nửa khối lượng việc nhà, mà nhà vẫn gọn gàng, dễ thở.
1. Ưu tiên đúng việc - đừng dọn tất cả mỗi ngày
Không phải góc nào trong nhà cũng cần được lau chùi mỗi ngày. Và không phải việc nhà nào cũng đáng để làm hằng ngày.
Kinh nghiệm của tôi rất đơn giản: Chăm kỹ “điểm nóng”, bỏ qua việc vặt. Hai khu vực cần được ưu tiên số một là bếp và phòng tắm – nơi bẩn nhanh, tích tụ mùi và vi khuẩn nhiều nhất.
Những việc tôi làm mỗi ngày gồm:
- Nấu xong là lau mặt bếp và bàn bếp
- Rửa sạch bát đĩa trong ngày, không để qua đêm
- Vét nước trong bồn rửa
- Đổ rác trước khi đi ngủ
Tất cả cộng lại chưa đến 10 phút, nhưng giúp ngăn bẩn tích tụ và giảm rất nhiều việc “dọn lớn” sau này.
Còn những việc như lau kính phòng tắm, sắp xếp lại tủ quần áo, lau cửa sổ… tôi để theo tuần – tháng – năm. Làm ít nhưng đúng, nhà vẫn sạch.
2. Dọn nhà thực sự bắt đầu từ… bớt đồ
Rất nhiều nhà bừa không phải vì không lau, mà vì quá nhiều đồ. Tủ kệ chật kín, mặt bàn lúc nào cũng có thứ để “đấy tí dọn”, và dù vừa lau xong thì hôm sau lại đâu vào đấy.
Tôi từng giữ lại đủ thứ: quần áo cũ, đồ tặng, đồ “có khi cần”. Và chính sự “tiếc” đó khiến tôi mỗi ngày đều phải lau, phủi, di chuyển những món chẳng mấy khi dùng.
Nguyên tắc hiện tại của tôi là: Đồ không dùng trong 3 tháng – phải xem lại. (Trừ đồ theo mùa hoặc có giá trị tinh thần rõ ràng).
Cho đi, quyên góp hoặc bỏ đi. Không gian trống ra, việc dọn nhà tự nhiên nhẹ đi rất nhiều.
3. Để đồ “gần nơi mình sống” - càng tiện, càng gọn
Một lý do khiến nhà nhanh bừa là: dùng xong… lười cất. Không phải vì không có ý thức, mà vì chỗ cất quá xa hoặc quá bất tiện.
Tôi áp dụng nguyên tắc “để đồ ở đúng nơi nó thường được dùng”.
- Tất sạch để ngay tủ giày vì cả nhà hay mang tất khi ra vào
- Bấm móng tay đặt trong ngăn bàn cà phê – nơi cả nhà hay ngồi
- Đồ vệ sinh để sát phòng tắm, không phải đi tìm
Mỗi món có “chỗ ở” hợp lý, thì ai dùng xong cũng có thể tự cất, nhà ít bừa đi trông thấy.
4. Việc gì máy làm được thì đừng bắt người làm
Máy rửa chén, robot hút bụi, thiết bị nhà thông minh… với tôi không phải xa xỉ, mà là đầu tư cho thời gian và sức lực.
Đừng tiếc tiền cho những thứ giúp bạn không phải cúi người, không phải cọ rửa hàng ngày. Chỉ cần mỗi ngày rảnh ra 20–30 phút để nghỉ ngơi thôi, cảm giác đã khác hẳn.
5. Việc nhà phải “lộ diện” thì mới chia được
Ngày càng nhiều gia đình hiểu rằng việc nhà không phải nghĩa vụ riêng của phụ nữ. Nhưng muốn chia, phải liệt kê rõ.
Tôi từng làm một danh sách tất cả việc nhà - từ lớn đến nhỏ - rồi chia theo người phụ trách. Không cần chia đều tuyệt đối, nhưng ai cũng nhìn thấy: “À, hóa ra trong nhà có từng này việc”.
Nhà tôi thống nhất: mỗi người hoàn thành phần việc của mình trước cuối tuần. Cách này vừa rõ ràng, vừa linh hoạt. Và cảm giác tích vào ô “đã xong” thật sự rất… đã.
6. Mẹo nhỏ - nhưng giảm việc lớn
Một vài mẹo tôi học được và dùng rất lâu nay:
- Lót sẵn nhiều túi rác trong thùng để khỏi phải vệ sinh thùng thường xuyên
- Đặt một “hộp linh tinh” trên bàn – đồ nhỏ cho vào đó, cuối tuần dọn 5 phút là xong
- Treo thùng rác trong bếp và phòng tắm để đỡ chiếm sàn, dễ lau
Những thứ này không làm nhà sạch ngay, nhưng giúp nhà không bẩn thêm – và đó mới là mấu chốt.
7. Cho phép mình… không hoàn hảo
Mỗi gia đình có nhịp sống và tiêu chuẩn riêng. Với tôi, nhà sạch hoàn hảo là mục tiêu không thực tế.
Những ngày mệt, tôi cho phép mình bỏ qua. Không dọn thì để đó, khi khỏe hơn làm tiếp. Điều chỉnh nhịp sống theo trạng thái của bản thân cũng là một cách sắp xếp cuộc đời.
Giữ nhà gọn gàng không phải để chứng minh mình giỏi, mà để sống nhẹ hơn. Và điều đó, đến 40 tuổi, tôi mới thật sự hiểu.