Trong không ít gia đình, cha mẹ chỉ thực sự lo lắng khi thấy con học hành sa sút, sống khép mình, thiếu động lực, thậm chí buông xuôi mọi thứ. Nhưng theo các chuyên gia giáo dục, một đứa trẻ rơi vào trạng thái “mất phương hướng” thường không xảy ra đột ngột. Trước đó luôn có những tín hiệu cảnh báo rõ ràng.
Nếu trẻ xuất hiện 5 biểu hiện dưới đây, phụ huynh cần nghiêm túc nhìn lại cách đồng hành cùng con và can thiệp kịp thời, tránh để tình trạng kéo dài.
1. Buông thả bản thân, sinh hoạt đảo lộn
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là trẻ không còn quan tâm đến vệ sinh cá nhân và nề nếp sinh hoạt. Phòng riêng bừa bộn, quần áo vứt lung tung, không chủ động tắm rửa, đánh răng. Trẻ thức khuya chơi điện thoại, ngủ nướng vào ban ngày, nhịp sinh học bị đảo lộn.
Khi một đứa trẻ đánh mất sự kỷ luật tối thiểu với chính cơ thể và không gian sống của mình, đó không đơn thuần là lười biếng. Đó có thể là biểu hiện của sự thiếu mục tiêu, thiếu động lực hoặc cảm giác mệt mỏi kéo dài.
2. Làm việc đối phó, thiếu trách nhiệm
Cha mẹ nhắc nhở, trẻ đáp lại bằng câu quen thuộc: “Con biết rồi”. Nhưng sau đó mọi việc vẫn y nguyên. Bài tập làm qua loa, việc nhà làm cho xong chuyện, lời hứa dễ dàng bị bỏ quên.
Thói quen “nghe tai này lọt tai kia” lâu dần khiến trẻ hình thành tâm lý đối phó. Khi không còn coi trọng lời nói của cha mẹ hay trách nhiệm với việc mình làm, trẻ rất dễ mất đi tinh thần tự giác – nền tảng quan trọng cho sự trưởng thành.
3. Dễ nổi nóng, không chấp nhận góp ý
Nhiều phụ huynh than phiền rằng con mình ngày càng khó nói chuyện. Chỉ một góp ý nhỏ cũng khiến trẻ phản ứng gay gắt, to tiếng, thậm chí đóng cửa phòng, im lặng hoặc chống đối.
Tâm lý nhạy cảm và dễ bùng nổ cảm xúc ở trẻ có thể xuất phát từ áp lực học tập, so sánh, kỳ vọng quá lớn hoặc cảm giác không được thấu hiểu. Nếu cha mẹ chỉ nhìn vào biểu hiện “hỗn” mà bỏ qua nguyên nhân bên trong, mối quan hệ gia đình sẽ ngày càng căng thẳng.
4. Không có mục tiêu, sống buông xuôi
Khi được hỏi về dự định tương lai, trẻ trả lời mơ hồ hoặc thờ ơ. Không còn hứng thú với việc học, cũng không có đam mê cụ thể. Mọi thứ chỉ dừng ở mức “đủ qua ngày”.
Một đứa trẻ không có mục tiêu giống như con thuyền không bánh lái. Nếu cha mẹ không kịp thời định hướng, khơi gợi sở thích và tạo cơ hội trải nghiệm, trẻ rất dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng kéo dài.
5. Ích kỷ, xem sự hy sinh của cha mẹ là điều hiển nhiên
Biểu hiện đáng lo ngại khác là trẻ chỉ quan tâm đến nhu cầu của bản thân. Mọi đòi hỏi đều cho rằng cha mẹ “phải” đáp ứng. Không nhận ra sự vất vả của gia đình, không biết nói lời cảm ơn hay chia sẻ việc nhà.
Thực tế, sự ích kỷ của trẻ nhiều khi bắt nguồn từ cách nuôi dạy. Khi cha mẹ bao bọc quá mức, làm thay mọi việc, đáp ứng vô điều kiện, trẻ sẽ quen với việc nhận mà không học được cách cho đi.
Kết
Các chuyên gia nhấn mạnh, những dấu hiệu trên không đồng nghĩa với việc trẻ “hỏng” hay “bỏ đi”. Đó chỉ là tín hiệu cảnh báo trẻ đang gặp vấn đề trong cảm xúc, động lực hoặc môi trường sống.
Giáo dục không phải là chờ đến khi con sai rồi trách phạt, mà là nhận diện sớm và điều chỉnh kịp thời. Thay vì chỉ trích, cha mẹ cần lắng nghe nhiều hơn, thiết lập lại kỷ luật một cách nhất quán, đồng thời trao cho con trách nhiệm phù hợp với độ tuổi.
Một đứa trẻ có thể sa sút trong một giai đoạn, nhưng nếu được thấu hiểu và dẫn dắt đúng cách, các em hoàn toàn có thể lấy lại nhịp sống tích cực. Điều quan trọng là người lớn đừng thờ ơ trước những tín hiệu nhỏ – bởi chính những điều tưởng chừng rất nhỏ ấy lại là bước ngoặt của cả hành trình trưởng thành.
Nguồn: Sohu