Đầu năm, đặc biệt dịp Ngày vía Thần Tài, cảnh xếp hàng mua vàng gần như trở thành một thứ quen thuộc. Có người mua vì niềm tin, có người mua vì tích sản, cũng có người mua vì thấy ai cũng mua. Nhưng giữa không khí nhộn nhịp đó, điều cần nhất không phải là nhanh tay, mà là tỉnh táo.
1. Phân biệt rõ: Mua cầu may hay mua đầu tư?
Nếu chỉ mang tính tượng trưng lấy vía đầu năm, 0,5-1 chỉ là đủ, không cần biến nó thành gánh nặng tài chính. Còn nếu xác định đây là khoản tích sản, bạn phải tính tới thời gian nắm giữ, chênh lệch mua - bán và khả năng thanh khoản. Một quyết định dựa trên cảm xúc không nên đi kèm với áp lực tiền bạc, đặc biệt là khi phải vay mượn để “cho bằng người ta”.
Ảnh minh hoạ: Ngọc Linh
2. Đừng FOMO đúng ngày cao điểm
Giá vàng trong nước thường biến động mạnh vào dịp Ngày vía Thần Tài do nhu cầu tăng đột biến. Nếu mục tiêu là đầu tư dài hạn, việc mua trước hoặc sau vài ngày thường không làm thay đổi chiến lược tổng thể, nhưng lại giúp bạn tránh tâm lý đám đông và cảnh chen lấn. Đầu tư dựa trên nỗi sợ “mua trễ sẽ thiệt” hiếm khi là một khởi đầu tốt.
3. Ưu tiên sản phẩm có tính thanh khoản cao
Vàng miếng thương hiệu lớn thường được thị trường chấp nhận rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người trẻ hiện nay lại chọn vàng nhẫn trơn 9999 để tích trữ vì phí gia công thấp và dễ bán lại. Ngược lại, các sản phẩm tạo hình linh vật hoặc đồng xu may mắn thường có chi phí chế tác cao, nhưng khi bán ra lại chủ yếu được tính theo giá vàng nguyên liệu.
Ảnh minh hoạ Pinterest
4. Luôn hỏi rõ chênh lệch mua - bán
Điều quan trọng không chỉ là “giá hôm nay bao nhiêu”, mà là nếu ngày mai bạn bán lại thì lỗ bao nhiêu. Trong những giai đoạn biến động mạnh, mức chênh lệch này có thể lên tới vài triệu đồng mỗi lượng. Đây là chi phí thực tế mà nhiều người bỏ qua khi chỉ nhìn vào bảng giá niêm yết. Nếu không xác định nắm giữ dài hạn, bạn rất dễ hụt hẫng khi cần bán gấp.
5. Không nên dồn toàn bộ tiền tiết kiệm vào vàng
Vàng thường được xem là kênh phòng thủ trước biến động kinh tế, nhưng phòng thủ không có nghĩa là “all-in”. Người trẻ vẫn cần một quỹ dự phòng tương đương 3-6 tháng chi tiêu và một khoản tiền linh hoạt cho các kế hoạch cá nhân. Khóa quá nhiều tiền vào vàng có thể khiến bạn thiếu hụt dòng tiền khi phát sinh việc đột xuất.
6. Chọn nơi mua uy tín và giữ đầy đủ chứng từ
Nên mua tại các hệ thống lớn để đảm bảo nguồn gốc và quy chuẩn sản phẩm rõ ràng. Đồng thời, việc giữ hóa đơn, bao bì, vỉ ép và hạn chế làm trầy xước vàng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán lại sau này.
7. Nếu tài chính chưa ổn định, không mua cũng là lựa chọn hợp lý
Khi chưa có quỹ dự phòng, đang trả góp hoặc thu nhập còn bấp bênh, việc ưu tiên ổn định dòng tiền quan trọng hơn nhiều so với việc cố sở hữu một tài sản chỉ vì tâm lý đầu năm. May mắn tài chính không đến từ một ngày mua vàng, mà đến từ cách bạn quản lý tiền suốt cả năm.
Giữa không khí “ai cũng mua”, đôi khi quyết định khôn ngoan nhất lại là mua vừa đủ hoặc không mua nhưng hiểu rõ mình đang làm gì với tiền của mình.
