Sau Tết, không ít gia đình vẫn còn vài cặp bánh chưng chưa dùng hết. Nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu, bánh dễ thiu, gạo khô cứng, nhân thịt bở và ám mùi thực phẩm khác trong tủ lạnh. Tuy nhiên, nếu bảo quản đúng cách, bánh hoàn toàn có thể giữ chất lượng trong vài tháng mà vẫn dẻo thơm.
Ngày trước, khi còn bếp củi, người nội trợ thường rửa bánh ngay sau khi vớt khỏi nồi để làm sạch lớp lá, loại bỏ nhựa nếp và mỡ bám bên ngoài. Sau đó ép cho ráo nước rồi treo ở nơi khô, gần bếp. Nhờ môi trường ít ẩm, bánh có thể dùng dần đến hết tháng Giêng, thậm chí lâu hơn nếu làm kỹ.
Ngày nay, cấp đông là phương án phổ biến nhất. Nhưng muốn bánh giữ được lâu, trước hết phải để nguội hoàn toàn rồi mới cho vào tủ lạnh. Bánh còn ấm sẽ tạo hơi nước khi gặp môi trường lạnh, khiến bề mặt đọng ẩm là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển.
Với gia đình ít người, nên cắt bánh chưng thành từng phần vừa ăn trước khi cấp đông để tránh rã đông nhiều lần. (Ảnh: Tiki)
Với gia đình ít người, nên cắt bánh thành từng phần vừa ăn trước khi cấp đông để tránh rã đông nhiều lần. Khâu bọc kín đặc biệt quan trọng. Không khí khô trong ngăn đông dễ gây "cháy lạnh", làm bề mặt bánh trắng cứng, gạo khô và nhân kém thơm. Vì vậy, cần bọc sát bằng nhiều lớp màng thực phẩm, sau đó cho vào túi zip hoặc hộp kín để hạn chế tối đa không khí lọt vào. Nhiệt độ bảo quản nên duy trì ở mức khoảng -18°C hoặc thấp hơn để ức chế vi sinh vật và làm chậm các phản ứng trong thực phẩm.
Rã đông đúng cách để bánh không nhiễm khuẩn
Sai lầm phổ biến là rán ngay bánh còn đông hoặc ngâm nước nóng để rã đông nhanh. Khi đó, phần ngoài nóng lên trước trong khi lõi vẫn còn đá, dễ tạo chênh lệch nhiệt độ và tiềm ẩn nguy cơ vi khuẩn phát triển nếu xử lý kéo dài.
Cách an toàn là chuyển bánh xuống ngăn mát 8–10 tiếng hoặc để qua đêm để rã đông từ từ. Sau khi bánh mềm hoàn toàn, có thể hấp cách thủy, quay vi sóng hoặc luộc lại vài phút với bánh nguyên chiếc. Nếu rán, cần đảm bảo bánh đã rã đông kỹ để lớp ngoài vàng giòn mà bên trong vẫn mềm dẻo.
Dù bảo quản đúng quy trình, nếu bánh xuất hiện mùi chua, bề mặt nhớt hoặc có dấu hiệu mốc, cần bỏ ngay để đảm bảo an toàn. Chỉ với vài bước đơn giản, bánh chưng có thể giữ được hương vị Tết thêm nhiều tuần, thậm chí vài tháng mà vẫn thơm ngon như mới.