Đêm khuya, nhìn con nhỏ nằm ngủ dang tay dang chân, chiếc mũi bé xíu phát ra tiếng “khò khò” như chú heo con ngủ say, thấy đáng yêu quá, thậm chí còn muốn quay video đăng mạng xã hội?
Nhưng phải nhắc một điều quan trọng:
Tiếng thở khi ngủ của trẻ có thể chỉ là âm thanh bình thường, nhưng cũng có thể là tín hiệu cảnh báo từ cơ thể. Có những kiểu “ngáy” nhất định không được chủ quan.
Tôi có chị họ, con chị ấy từ nhỏ đã ngủ ngáy. Ông bà trong nhà luôn nói: “Trẻ con ngủ ngáy là béo tốt, có phúc.” Thế là chị cũng không để ý nhiều.
Cho đến khi bé đi khám sức khỏe trước khi vào mẫu giáo, bác sĩ chỉ cần nghe tiếng thở đã bảo: “Âm thanh này không bình thường, nên đi khám Tai – Mũi – Họng.”
Kết quả kiểm tra cho thấy: VA (amidan vòm) phì đại, đã chặn tới 70% đường thở, thậm chí đã bắt đầu có dấu hiệu “khuôn mặt VA”. Chị ấy hối hận vô cùng, nói rằng giá như trước đây để ý sớm hơn.
Vì vậy hôm nay, chúng ta cùng nói rõ:
Tiếng “khò khò” nào là bình thường, tiếng nào nhất định phải đưa trẻ đi khám.
Trước tiên, yên tâm: Hai trường hợp này thường không đáng lo
1. Ngáy sau khi bú
Bé vừa bú xong ngủ ngay, có thể còn chút sữa đọng trong họng nên khi thở phát ra tiếng “khò khè”. Chỉ cần bế vác bé lên vỗ ợ hơi, hoặc chờ một lúc, âm thanh thường sẽ hết.
2. Ngáy nhẹ, thỉnh thoảng
Ví dụ bé chơi quá mệt trong ngày, hoặc đang bị cảm, nghẹt mũi, có thể ngáy vài ngày. Khi khỏi cảm, tiếng ngáy cũng biến mất.
Nhưng nếu xuất hiện những dấu hiệu sau, bố mẹ cần đặc biệt chú ý
Trường hợp 1: Ngáy to, kéo dài và ngủ há miệng
Đây là dấu hiệu cần cảnh giác nhất.
Nếu bé ngáy gần như mỗi đêm, kéo dài hơn một tuần, tiếng to và thô, luôn há miệng khi ngủ. Khi bạn khép miệng bé lại, bé hoặc giật mình tỉnh, hoặc vài giây sau lại há ra.
Nguyên nhân có thể là VA hoặc amidan phì đại.
Việc thở bằng miệng lâu dài khiến không khí không được lọc và làm ẩm qua mũi, trực tiếp kích thích họng. Lâu dần có thể hình thành “khuôn mặt VA”: môi trên nhô, răng lệch, biểu cảm đờ đẫn, ảnh hưởng đến sự phát triển.
Trường hợp 2: Thở không đều, có hiện tượng “ngưng thở”
Hãy lắng nghe kỹ: bé đang ngáy, bỗng nhiên im bặt vài giây (thậm chí lâu hơn), sau đó hít mạnh một hơi hoặc giật mình rồi tiếp tục ngáy.
Đó có thể là ngưng thở khi ngủ.
Đây là tín hiệu thiếu oxy. Nếu kéo dài, không chỉ ảnh hưởng đến não và sự phát triển thể chất mà còn làm tăng gánh nặng cho tim. Trường hợp này nhất định phải đi khám.
Trường hợp 3: Ngủ không sâu, kèm hành vi bất thường
Bé ngáy nhưng ngủ rất chập chờn, lăn lộn liên tục, hay tỉnh giấc, quấy khóc. Hoặc ra mồ hôi nhiều khi ngủ, thích nằm sấp, quỳ gối khi ngủ (để dễ thở hơn).
Thực chất, bé đang ngủ rất mệt.
Vì hô hấp không thông suốt, cơ thể phải liên tục bù trừ trong trạng thái thiếu oxy nên không thể bước vào giấc ngủ sâu. Chất lượng giấc ngủ kém sẽ ảnh hưởng đến sự tiết hormone tăng trưởng.
Trường hợp 4: Ban đêm ngáy, ban ngày cũng bị ảnh hưởng
Nếu bé ban ngày thường xuyên nghẹt mũi, chảy dịch mũi đặc, nói giọng mũi, kém tập trung, cáu gắt, có quầng thâm mắt. Trẻ nhỏ hơn có thể bú khó, bú vài ngụm lại phải dừng để thở.
Điều đó cho thấy tình trạng tắc nghẽn đường thở đã tương đối kéo dài và nghiêm trọng.
Ở nhà, bố mẹ có thể làm gì?
1. Ghi âm hoặc quay video
Nếu cảm thấy bất thường, hãy quay lại 2–3 phút lúc bé ngủ để cho bác sĩ xem. Điều này trực quan hơn nhiều so với chỉ mô tả bằng lời.
2. Điều chỉnh tư thế ngủ
Nhẹ nhàng cho bé nằm nghiêng, đôi khi có thể cải thiện thông khí.
3. Giữ không khí trong lành
Có thể dùng máy tạo ẩm nếu phòng quá khô, giặt giũ chăn ga thường xuyên để giảm bụi mạt.
4. Quan trọng nhất: đi khám khi cần
Nếu bất kỳ dấu hiệu nào kể trên kéo dài, hãy đưa bé đến khám Nhi khoa hoặc Tai – Mũi – Họng. Bác sĩ có thể chỉ định nội soi mũi hoặc theo dõi giấc ngủ để chẩn đoán chính xác.
Kết
Trên hành trình nuôi con, chúng ta không sợ quá cẩn thận, chỉ sợ chủ quan.
Khi bé chưa thể diễn đạt rõ ràng, giấc ngủ chính là “ngôn ngữ” quan trọng của con. Bố mẹ tinh ý thêm một chút, con sẽ an tâm thêm một phần.
Không phải mọi tiếng ngáy đều là âm thanh dễ thương.
Hiểu được nó, mới là cách thật sự chịu trách nhiệm với sức khỏe của con.
Nguồn: Sohu