Sống ở thành phố lớn, nuôi 2 con - 1 bé học cấp 1 và 1 bé học cấp 2 và tổng chi tiêu cả tháng không đến 19 triệu đồng. Đó là tình trạng hiện tại của cặp vợ chồng trong câu chuyện dưới đây. Với mức thu nhập 60 triệu/tháng, đã có nhà, chưa có xe, băn khoăn hiện tại của họ đơn giản chỉ là: Tiết kiệm 500 triệu/năm có hơi ít không?
Trong bài tâm sự của mình, người vợ viết: "Nhân dịp năm mới, mình tổng kết chuyện tiền nong năm cũ. Nhà mình có 2 vợ chồng, 1 bạn cấp 1, 1 bạn cấp 2. Thu nhập 60 triệu/tháng, ở ngoại thành Hà Nội, có nhà, chưa có xe. Ông bà 2 bên khỏe mạnh nên cũng không cần chu cấp hàng tháng. Năm qua mình tiết kiệm được 500 triệu, liệu có hơi ít không nhỉ?".
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Thử làm 1 bài toán nhanh thế này: Thu nhập 60 triệu/tháng, tổng thu cả năm là 720 triệu, tiết kiệm 500 triệu/năm - tương đương 41,6 triệu/tháng. Như vậy, tổng chi cả năm là 220 triệu - tương đương 18,3 triệu/tháng. Với người độc thân, con số này là khả thi, nhưng với một gia đình 4 người, câu chuyện hoàn toàn khác.
"Tiết kiệm tới gần 70% thu nhập mà bác còn băn khoăn thì cũng không biết là đang xin ý kiến góp ý hay đang khoe khéo nữa. Tính ra 1 tháng tiêu có 18-19 triệu, 2 vợ chồng, 2 con đang tuổi ăn học thì như thế là quá khéo rồi" - Một người bày tỏ.
"Đọc bài này mới thấy nhà tôi nghèo vì ăn nhiều quá các bác ạ, nghĩ thấy cũng xấu hổ ghê. Nhà có 2 vợ chồng với 1 bé 4 tuổi mà tiền ăn uống cả tháng cũng 15 triệu là ít, trong khi nhà người ta 4 người, tiêu cả tháng 18 triệu... Nể thật chứ" - Một người cảm thán.
"Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Tiền bạc biết bao nhiêu cho đủ mà cứ băn khoăn ít với nhiều. Có tiết kiệm là tốt rồi, còn lại thì nhìn vào bản thân gia đình mà cố gắng thôi. Bác tiết kiệm được 500 triệu, người tiết kiệm được tiền tỷ sẽ thấy thế là ít, người không tiết kiệm được gì lại thấy vậy là nhiều, cũng khó nói" - Một người phân tích.
"Em lại chỉ thắc mắc là nhà bác này không đi du lịch, 2 con không học thêm hay sao ạ... 18-19 triệu/tháng nghe tưởng thoải mái chứ nuôi 2 bé cấp 1, cấp 2 thì kể cũng căng lắm" - Một người thắc mắc.
Làm sao để biết mình tiết kiệm đã "ổn" hay chưa?
Đây là câu hỏi mà không ít người băn khoăn, nhưng thay vì tự đối chiếu với tình hình hiện tại của bản thân hoặc gia đình, nhiều người lại đi hỏi người khác. Cách này không hẳn là sai, nhưng cũng không hẳn hiệu quả bởi mỗi gia đình 1 mức thu nhập, 1 mức chi tiêu. Thế nên để đo lường tính hiệu quả của quá trình tiết kiệm, hãy tự hỏi bản thân 3 điều này.
1. Nếu giờ mất thu nhập, mình có thể duy trì cuộc sống trong bao lâu?
Nhiều chuyên gia tài chính như Dave Ramsey khuyên nên có quỹ dự phòng tương đương 3-6 tháng chi phí sinh hoạt. Nghĩa là nếu mỗi tháng bạn cần 15 triệu để sống, bạn nên có sẵn tối thiểu 45-90 triệu tiết kiệm để dự phòng rủi ro.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Nếu bạn chưa có khoản này, việc tiết kiệm của bạn vẫn chưa "ổn", dù mỗi tháng bạn vẫn để dành được chút ít. Ngược lại, khi bạn đã có quỹ dự phòng đủ dày, bạn sẽ thấy tâm lý nhẹ hơn hẳn: không quá sợ mất việc, không hoảng loạn khi có việc phát sinh. Tiết kiệm ổn trước hết là tạo được lớp đệm an toàn này, rồi mới tính đến đầu tư hay mục tiêu xa hơn.
2. Tiết kiệm có đi cùng mục tiêu cụ thể không?
Tiết kiệm "cho có" rất khác với tiết kiệm có mục đích. Bạn nên tự hỏi: Số tiền mình để dành đang phục vụ điều gì? Mua nhà, học thêm, nghỉ việc chuyển hướng, hay chỉ để phòng thân
Nếu tiền nằm trong tài khoản nhưng bạn không biết nó sẽ dùng cho việc gì, khả năng cao bạn sẽ rút ra tiêu tùy hứng. Ngược lại, khi mỗi khoản tiết kiệm gắn với một mục tiêu rõ ràng và có mốc thời gian cụ thể, bạn sẽ biết mình đã đi được bao nhiêu phần trăm chặng đường. Khi mục tiêu càng rõ, việc đánh giá "đã ổn hay chưa" càng dễ.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Nếu tiến độ đạt đúng hoặc vượt kế hoạch đề ra, bạn đang tiết kiệm hiệu quả. Nếu liên tục hụt so với mục tiêu, đó là tín hiệu cần điều chỉnh thu nhập hoặc chi tiêu.
3. Việc tiết kiệm có đang khiến cuộc sống ngột ngạt?
Tiết kiệm tốt không đồng nghĩa với việc bóp nghẹt đời sống. Nếu bạn luôn căng thẳng vì phải cắt giảm mọi niềm vui hay việc tận hưởng, rất có thể bạn đang tiết kiệm hơi cực đoan.
Một kế hoạch tiết kiệm bền vững phải cho phép bạn sống bình thường, có khoản chi cho trải nghiệm và giải trí ở mức hợp lý. Ngược lại, nếu bạn tiêu thoải mái rồi cuối tháng mới "tiết kiệm phần còn lại", thường sẽ chẳng còn bao nhiêu để dành. Điểm cân bằng nằm ở chỗ: bạn chủ động trích tiền tiết kiệm ngay khi nhận lương, nhưng vẫn có ngân sách rõ ràng cho cuộc sống cá nhân.
Khi bạn không cảm thấy thiếu thốn, cũng không lo lắng mỗi khi có biến cố nhỏ xảy ra, đó là dấu hiệu việc tiết kiệm của bạn đang ở trạng thái ổn định và bền vững.