Chăm sóc cha mẹ già khi con cái bận rộn: Bài toán gia đình và giải pháp giữa nhịp sống hiện đại

Khi mô hình chăm sóc truyền thống không còn phù hợp với nhịp sống đô thị

Theo số liệu của Tổng Cục thống kê, tính đến năm 2025, Việt Nam có khoảng 16,1 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm hơn 16% dân số cả nước. Dự báo đến năm 2038, tỷ lệ người trên 60 tuổi sẽ vượt quá 20% — ngưỡng để Việt Nam chính thức trở thành "xã hội già" theo tiêu chí quốc tế. Đến năm 2050, con số này có thể lên tới 25% dân số nếu xu hướng già hóa tiếp tục diễn ra.

Quá trình già hóa dân số đang đặt nhiều gia đình Việt Nam trước một thực tế khó tránh: cha mẹ bước vào giai đoạn sức khỏe suy giảm trong khi con cái lại bận rộn với công việc, gia đình riêng và áp lực mưu sinh. Việc ở gần để chăm sóc vốn là mô hình truyền thống ngày càng khó duy trì trong bối cảnh nhịp sống đô thị và cấu trúc gia đình hạt nhân phổ biến.

Không ít gia đình rơi vào thế lúng túng: cha mẹ vẫn muốn sống độc lập, không muốn trở thành gánh nặng, trong khi con cái luôn canh cánh nỗi lo nếu có biến cố sức khỏe xảy ra lúc mình vắng mặt. Những giải pháp tình thế như thuê người giúp việc, trông nom theo giờ hay chăm sóc không chuyên thường chỉ giải quyết được một phần nhu cầu sinh hoạt, nhưng khó đáp ứng các vấn đề y tế, phục hồi và theo dõi sức khỏe dài hạn.

Dù vẫn có phần lớn người cao tuổi muốn ở nhà cùng con cháu, thực tế cho thấy dịch vụ chăm sóc tại cộng đồng và cơ sở chuyên nghiệp còn rất thiếu, đặc biệt ở các thành phố lớn. Theo một báo cáo, chỉ chưa đến 30% các xã, phường có câu lạc bộ chăm sóc cho người cao tuổi và số lượng cơ sở điều dưỡng chuyên sâu vẫn rất hạn chế.

Từ thực tế đó, các mô hình chăm sóc người cao tuổi chuyên nghiệp bắt đầu được nhiều gia đình quan tâm như một lựa chọn thay thế. Thay vì chăm sóc phân tán trong từng hộ gia đình, mô hình này tập trung vào việc tạo ra một không gian sống an toàn, có theo dõi sức khỏe liên tục, đội ngũ điều dưỡng túc trực và các hoạt động phục hồi phù hợp với thể trạng người cao tuổi. Điều quan trọng hơn, người già vẫn được duy trì sự độc lập trong sinh hoạt thường ngày, nhưng không bị bỏ rơi khi cần hỗ trợ.

Không gian sống tích hợp y tế: lựa chọn mới cho bài toán chăm sóc người cao tuổi

Trong bối cảnh thị trường bắt đầu xuất hiện nhu cầu mới, Tokyu Retreat do Onsen Fuji phát triển tại Thanh Thủy (Phú Thọ) được phát triển theo mô hình tổ hợp bất động sản trị liệu gắn với khoáng nóng tự nhiên. Dự án có quy mô hơn 12,4 ha, gồm một tòa tháp căn hộ Thera Home cao 26 tầng với 925 căn cùng 312 căn tại hai phân khu villa thấp tầng, kế thừa trực tiếp hệ sinh thái khoáng nóng của tổ hợp Lynntimes Thanh Thủy.

Cách tiếp cận này được thể hiện rõ qua việc thiết kế không gian sống xoay quanh hệ sinh thái trị liệu và điều dưỡng. Đặc biệt, tại Tokyu Retreat, dự án bố trí 4 tầng Thera Healthcare Center trong tòa tháp cao 26 tầng, được định vị như một viện dưỡng lão cao cấp tích hợp trong tổng thể không gian sống – trị liệu – an dưỡng. Thay vì phát triển như một cơ sở điều dưỡng tách biệt, mô hình này cho phép hoạt động chăm sóc chuyên sâu gắn liền với đời sống thường nhật của cư dân trong khu căn hộ trị liệu.

Điểm khác biệt của Tokyu Retreat nằm ở cách toàn bộ không gian sống được thiết kế xoay quanh triết lý chăm sóc sức khỏe chủ động theo phong cách Nhật Bản: Trị liệu bằng khoáng nóng, phục hồi thể chất, cân bằng tinh thần và duy trì nhịp sống chậm. Các tiện ích nội khu tập trung vào bể khoáng nóng bốn mùa, phòng thiền 5 giác quan, trị liệu âm thanh, oxy tinh khiết, nhà hàng thực dưỡng và dịch vụ y tế 24/7, thay vì chỉ dừng ở các tiện ích nghỉ dưỡng thông thường.

Một số hạng mục đáng chú ý gồm hệ thống nút bấm khẩn cấp kết nối trực tiếp đội ngũ y tế, bố trí tại các vị trí trọng yếu trong căn hộ; sàn chống ẩm mốc, chống trơn trượt, phù hợp với môi trường khoáng nóng và giảm nguy cơ té ngã; các góc cạnh được bo tròn, hạn chế chấn thương trong sinh hoạt hằng ngày. Đây là những chi tiết thường chỉ xuất hiện trong bệnh viện hoặc cơ sở điều dưỡng, nhưng nay được đưa vào ngay trong không gian nhà ở.

Theo giới chuyên môn, cách tiếp cận này phản ánh xu hướng mới trong thiết kế bất động sản: Không chỉ đáp ứng nhu cầu ở hiện tại, mà phải thích ứng với những thay đổi về thể chất theo thời gian. Trong khi nhiều gia đình phải cải tạo nhà khi cha mẹ già yếu, việc sở hữu sẵn một căn hộ được thiết kế theo chuẩn chăm sóc sức khỏe giúp giảm đáng kể chi phí và áp lực khi bước vào giai đoạn cần chăm sóc.

Do đó, bất động sản trị liệu Thera Home còn có thể giảm tải áp lực cho hệ thống y tế công cộng, tạo cầu nối giữa dịch vụ y tế và chất lượng sống, đồng thời đem lại lựa chọn linh hoạt cho người già ở mọi độ tuổi.

Dù vậy, nguồn cung các sản phẩm như Thera Healthcare Center vẫn còn hạn chế. Các nghiên cứu thị trường cho thấy chỉ một số ít dự án tích hợp dịch vụ điều dưỡng – y tế được triển khai trong cả nước, và mô hình này vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển tại Việt Nam. Sự phát triển này cần được hỗ trợ bởi chính sách an sinh xã hội, đào tạo nhân lực chăm sóc chuyên nghiệp và quy hoạch bài bản, nhằm giúp nhiều gia đình tiếp cận dịch vụ ngay khi cần, thay vì đợi đến khi cha mẹ già yếu mới lo lắng tìm kiếm.