Ngày 23 tháng Chạp, lễ cúng Ông Công Ông Táo được nhiều gia đình coi là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trước Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, trong nhịp sống bận rộn hiện nay, không ít người băn khoăn: cúng muộn nhất vào mấy giờ, nếu lỡ cúng muộn thì có ảnh hưởng gì hay không? Có người cho rằng, thời điểm làm lễ thậm chí được xem là yếu tố quyết định "đúng – sai" của nghi lễ.
Ảnh minh hoạ
Cúng Ông Công Ông Táo muộn nhất vào mấy giờ theo quan niệm truyền thống?
Trong các tài liệu phong tục được ghi nhận, thời gian cúng Ông Công Ông Táo thường được khuyên thực hiện trước giờ Ngọ (trước 12 giờ trưa) ngày 23 tháng Chạp. Theo chia sẻ của nhiều nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, mốc giờ này xuất phát từ quan niệm cho rằng Táo quân lên trời vào buổi trưa cùng ngày.
Theo thông tin từ VnExpress, các chuyên gia văn hóa cho biết việc chọn cúng trước 12h trưa mang ý nghĩa biểu trưng, thể hiện sự chu đáo, đúng nghi lễ tiễn đưa, chứ không phải một quy định mang tính bắt buộc hay "giờ xấu – giờ tốt" cứng nhắc.
Bên cạnh đó, ở nhiều địa phương, người dân vẫn linh hoạt cúng từ tối 22 tháng Chạp hoặc trong suốt ngày 23, tùy theo điều kiện sinh hoạt của từng gia đình. Điều này cho thấy phong tục có sự thích nghi theo vùng miền và hoàn cảnh sống, chứ không hoàn toàn thống nhất tuyệt đối về giờ giấc.
Ảnh minh hoạ
Cúng muộn hơn bình thường có sao không?
Thực tế hiện nay, không phải gia đình nào cũng có thể sắp xếp cúng lễ vào buổi sáng. Nhiều người đi làm cả ngày, chỉ có thể làm lễ vào buổi chiều hoặc tối. Điều này khiến không ít người lo lắng rằng cúng muộn sẽ "không được chứng", ảnh hưởng tới vận khí năm mới.
Trao đổi trên Báo Gia đình & Xã hội, một số nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng cách hiểu này mang tính suy diễn, dễ dẫn đến tâm lý mê tín. Về bản chất, lễ cúng Ông Công Ông Táo là nghi thức tạ ơn và nhắc nhở con người sống hướng thiện, chứ không phải nghi lễ cầu xin hay phán xét đúng – sai dựa trên giờ giấc.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, việc cúng muộn không bị coi là phạm kỵ, miễn là gia chủ giữ sự thành tâm, mâm lễ gọn gàng, trang nghiêm. Trong đời sống hiện đại, phong tục cần được duy trì theo tinh thần cốt lõi, thay vì tạo áp lực tâm lý vì những quy ước không còn phù hợp thực tế.
Ảnh minh hoạ
Trong trường hợp không thể cúng đúng buổi sáng ngày 23 tháng Chạp, nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng gia đình vẫn có thể tiến hành lễ cúng trong ngày mà không cần lo lắng quá mức. Điều quan trọng là thái độ nghiêm túc và ý thức gìn giữ nét đẹp truyền thống.
Theo khuyến nghị từ Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, gia đình có thể:
- Chuẩn bị mâm lễ vừa phải, tránh phô trương, hình thức.
- Thực hiện nghi lễ với tinh thần tạ ơn, không khấn xin tài lộc thái quá.
- Thả cá chép đúng cách, tránh xả rác, túi nilon ra môi trường – đây mới là hành động thể hiện rõ nhất ý nghĩa nhân văn của phong tục.
Các chuyên gia cũng lưu ý, khái niệm "hóa giải" trong trường hợp này không nên hiểu theo hướng nghi lễ phức tạp hay cúng bái bổ sung, mà đơn giản là hiểu đúng bản chất phong tục để giữ tâm lý an yên.
Ảnh minh hoạ
Kết lại, cúng Ông Công Ông Táo không nằm ở việc đúng từng phút, từng giờ, mà ở sự thành kính và ý thức hướng thiện của mỗi gia đình trước thềm năm mới. Hiểu đúng phong tục sẽ giúp nghi lễ trở thành một nét đẹp văn hóa, thay vì nỗi lo vô hình trong những ngày cuối năm bận rộn.
Thông tin mang tính tham khảo, chiêm nghiệm