“Có nên cố mua nhà không?”.
Câu hỏi này chắc chắn sẽ còn được không ít người nhắc đi nhắc lại rất nhiều. Bởi ai cũng muốn có một nơi để ổn định cuộc sống, an cư lạc nghiệp. Nhưng trước khi nghĩ đến chuyện ký hợp đồng, vay ngân hàng hay chốt cọc mua nhà, có 3 việc quan trọng bạn cần hiểu thật rõ. Nếu chưa nắm được, tốt nhất đừng vội mơ mua nhà.
1. Hiểu rõ sức chịu đựng tài chính của chính mình
Mặt bằng giá nhà tại các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM đã và đang “bỏ xa” tốc độ tăng thu nhập trung bình. Điều này có nghĩa là bài toán mua nhà không còn là “cố thêm chút nữa” mà là câu chuyện về sức bền tài chính trong 10-15 năm.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Trước khi nghĩ đến giá căn hộ, hãy nhìn vào dòng tiền hàng tháng của bạn. Thu nhập ròng bao nhiêu? Chi phí cố định bao nhiêu? Có bao nhiêu tháng dự phòng nếu mất việc? Nếu vay ngân hàng, khoản trả góp có vượt quá 35-40% thu nhập không? Những con số này quan trọng hơn cảm giác “muốn có nhà” rất nhiều.
Nhiều người chỉ tính “mỗi tháng trả góp hơn tiền thuê một chút”, nhưng lại quên rằng lãi suất có thể thay đổi, thu nhập có thể giảm, và cuộc sống luôn có những khoản phát sinh không báo trước. Mua nhà không phải cuộc đua nước rút, mà là một hành trình dài. Nếu nền tảng tài chính chưa đủ vững, cố vay mua nhà chỉ khiến bạn bị “khóa” trong áp lực trả nợ, không còn linh hoạt cho cơ hội khác như đầu tư, học thêm kỹ năng hay chuyển việc.
2. Phân biệt rõ: Nhu cầu ở thật hay FOMO thị trường
Năm nào thị trường cũng có những câu chuyện “giá sẽ tăng nữa”, “không mua bây giờ sẽ không bao giờ mua được”. Tâm lý sợ bỏ lỡ (FOMO) khiến nhiều người xuống tiền vội vàng. Nhưng bạn cần xác định rất rõ: bạn mua để ở lâu dài, hay mua vì sợ trễ chuyến tàu?
Nếu bạn chưa xác định nơi mình sẽ sống ít nhất 5-7 năm tới, công việc còn nhiều biến động, khả năng phải chuyển thành phố hoặc chuyển ngành cao, thì mua nhà có thể khiến bạn mất tính linh hoạt. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến số, thanh khoản không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Mua nhà để ở là một quyết định gắn với lối sống: vị trí, thời gian di chuyển, môi trường xung quanh, kế hoạch gia đình. Nếu những yếu tố này chưa rõ ràng, việc mua nhà dễ trở thành “mua cho có”. Khi đó, căn nhà không mang lại sự an tâm mà chỉ là một tài sản cố định khiến bạn khó xoay xở.
Hãy trung thực với mình: Cứ giả sử nếu giá nhà không tăng trong 3-5 năm tới, bạn có thấy quyết định mua nhà lúc này hợp lý không? Nếu câu trả lời là “không chắc”, có lẽ bạn đang mua vì kỳ vọng tăng giá hơn là vì nhu cầu thật.
3. Hiểu luật chơi: Lãi suất, hợp đồng và rủi ro pháp lý
Một căn nhà không chỉ có giá niêm yết. Phía sau đó là lãi suất thả nổi, phí phạt trả nợ trước hạn, chi phí bảo trì, và cả những điều khoản pháp lý mà nhiều người đọc lướt cho xong.
Trong 1-2 năm đầu, lãi suất ưu đãi có thể rất hấp dẫn. Nhưng sau thời gian cố định, mức lãi thả nổi mới là thứ quyết định tổng số nợ bạn phải trả hàng tháng.
Ngoài ra, nếu mua nhà dự án, bạn cần kiểm tra kỹ pháp lý, tiến độ, uy tín chủ đầu tư. Nếu mua nhà thứ cấp, cần xem xét sổ sách, quy hoạch, và các ràng buộc liên quan. Một sai sót nhỏ ở khâu này có thể khiến bạn mất rất nhiều thời gian và tiền bạc xử lý sau đó. Mua nhà là một hợp đồng lớn nhất đời với nhiều người. Vì vậy, đừng ngại hỏi, đừng ngại nhờ tư vấn chuyên môn, và đừng ký khi chưa hiểu rõ mình đang cam kết điều gì.