Trong căn hộ ba phòng ngủ giữa Bắc Kinh, bốn người lớn và một đứa trẻ sống chung dưới một mái nhà. Phòng khách là không gian chung. Phòng ăn dùng chung. Phòng ngủ của con, của ông bà… đều đã "phân chia" rõ ràng.
Chỉ có một người không có không gian của riêng mình: cô Lưu.
"Trong nhà này, mọi thứ đều là của gia đình. Nhưng tôi muốn có một nơi để bước vào, đóng cửa lại, ở một mình một lúc. Không cần lớn, chỉ cần đủ để tôi thở," cô nói.
Yêu cầu nghe có vẻ đơn giản. Nhưng trong căn hộ có kết cấu tường chịu lực cố định, việc "thêm một phòng" gần như là bất khả thi.
Và chính từ bài toán tưởng như không có lời giải ấy, một không gian đặc biệt đã ra đời.
Từ phòng thay đồ tối tăm thành "kén" riêng tư
Giữa phòng khách và phòng ăn, căn hộ có một phòng thay đồ nhỏ, tối, nhiều góc cạnh. Không gian này trước đây gần như bị lãng phí – vừa chật vừa khó sử dụng.
Thay vì phá bỏ hay cố mở rộng, nhóm thiết kế quyết định biến nó thành một "kén" khép kín – một không gian vòm cong mềm mại, vừa tách biệt vừa kết nối.
Khi bước vào "kén", cảm giác không giống một căn phòng thông thường. Đường cong bao quanh tạo cảm giác được ôm trọn, an toàn, yên tĩnh. Không có những đường thẳng cứng nhắc, không có cảm giác bị "nhốt".
Cô Lưu có thể ngồi đọc sách, nghe nhạc, hoặc đơn giản là ngồi im lặng. Không ai làm phiền. Nhưng cũng không hoàn toàn tách khỏi gia đình. Bởi chỉ cần bước ra vài bước, cô lại ở giữa nhịp sống chung.
Ngôi nhà được chia làm hai phần bởi một bức tường chịu lực. Phía tây gồm một nhóm phòng ngủ, với bốn phòng ngủ được tạo ra bằng cách "xây núi", cùng với bàn học cho trẻ em và không gian lưu trữ. Phía đông gồm phòng khách, phòng ăn và nhà bếp. Qua quá trình cải tạo, diện tích sử dụng lớn hơn diện tích xây dựng.
Không gian mơ hồ: Riêng nhưng không cô lập
Điểm thú vị là "kén" không phải một phòng kín hoàn toàn. Nó được thiết kế như một "nửa phòng" – có tính riêng tư về tâm lý, nhưng vẫn giữ được sự liền mạch thị giác với các khu vực xung quanh.
Trong phòng khách, giữa giá sách và "kén" hình thành một hốc tự nhiên. Đường cong kéo dài, thu hẹp dần, khiến không gian như có chiều sâu hơn thực tế.
Nhà ăn tiếp nối những đường cong ấy, tạo thành một góc giống chiếc nôi. Khi ngồi ăn, cả gia đình có cảm giác được bao bọc, ấm áp.
Mỗi thay đổi về hình dạng, kích thước đều có lý do. Không có chi tiết nào chỉ để "đẹp". Tất cả nhằm tạo cảm giác dòng chảy liên tục – như đi trong một khu vườn nhỏ, nơi không gian không bị ngắt quãng bởi những bức tường thô cứng.
Biến hành lang lãng phí thành trải nghiệm
Hành lang ban đầu là nơi tối nhất trong nhà. Cửa bốn phòng đều mở ra đó, khiến khu vực này vừa bí vừa chật.
Thay vì che giấu, thiết kế đã nhấn mạnh nó.
Phần đầu hành lang giữ ánh sáng thấp, tạo cảm giác nén lại. Bên phải là lối vào "kén". Bên trái mở một ô nhìn sang khu vực ăn uống. Xa hơn, một lỗ hình bong bóng trên cánh cửa màu xanh thu hút ánh nhìn.
Khi cửa mở, ánh sáng từ phòng ngủ chính và phòng trẻ em len vào, tạo sự tương phản sáng – tối. Giá sách, cửa sổ, các đường zigzag thay đổi nhận thức liên tục.
Đi hết một đoạn hành lang ngắn, nhưng cảm giác như vừa trải qua một hành trình.
Không gian không còn là nơi "đi qua", mà trở thành một trải nghiệm.
Phòng ngủ không chỉ để ngủ
Phòng ngủ chính cũng được thay đổi hoàn toàn quan niệm truyền thống. Thay vì đặt giường lớn giữa phòng – chiếm trọn diện tích và ban ngày gần như bỏ trống – giường được chuyển sang một bên, thiết kế thành giường tầng.
Tầng dưới rộng như giường đôi, đủ cho hai người nghỉ ngơi cùng nhau. Tầng trên là không gian riêng, có lối đi rộng đủ để ngồi đọc sách.
Một ô mở trên tường cho phép tương tác thị giác với phòng khách. Khi cần riêng tư, có thể đóng lại.
Phòng ngủ không còn là nơi chỉ để ngủ. Nó trở thành không gian linh hoạt: làm việc, đọc sách, nghỉ ngơi.
Phòng trẻ em như một "ngọn núi nhỏ"
Cậu con trai nhỏ thích leo trèo. Vì vậy phòng của bé được thiết kế như một ngọn núi thu nhỏ.
Giường đặt trên cao. Bên dưới là hệ tủ tích hợp và bàn học cạnh cửa sổ. Các khoảng trống được tính toán để tạo kết nối thị giác với các phòng khác, nhưng vẫn đảm bảo an toàn.
Trẻ có không gian vận động, lưu trữ và học tập trong cùng một cấu trúc. Không cần diện tích lớn. Chỉ cần thiết kế đúng.
Hai năm sống và một ngôi nhà vẫn "như mới"
Gia đình cô Lưu đã sống trong căn hộ cải tạo này hơn hai năm. Mỗi lần kiến trúc sư quay lại, ngôi nhà vẫn giữ được trạng thái gọn gàng, chỉn chu.
Không phải vì họ muốn khoe với ai. Mà vì họ thực sự coi đó là tài sản quý giá – tài sản phục vụ nhu cầu thật của mình.
Trong bối cảnh nhiều người coi công việc là guồng quay mệt mỏi và cuối tuần phải đi xa để "giải tỏa", cô Lưu chọn cách khác: biến chính ngôi nhà của mình thành nơi có thể nghỉ ngơi.
"Ngày thường cũng có thể là một chuyến đi dài", cô nói.
Một căn hộ không tăng thêm mét vuông nào. Nhưng thêm được không gian riêng cho người phụ nữ trong nhà. Thêm được chiều sâu cho từng bước đi. Thêm được sự thoải mái cho ba thế hệ.
Và có lẽ, đó mới là ý nghĩa thực sự của cải tạo: không phải để rộng hơn, mà để sống đúng với mình hơn.