Trong căn bếp của hầu hết gia đình Việt, thớt gỗ là vật dụng quen thuộc đến mức ai cũng nghĩ mình hiểu rõ. Tuy nhiên, có một chi tiết rất nhỏ trên chiếc thớt mà phần lớn người dùng gần như chưa từng để ý, hoặc có thấy cũng cho rằng đó chỉ là chi tiết trang trí: chiếc rãnh mỏng chạy quanh viền thớt. Thực tế, chiếc rãnh nhỏ này không hề thừa thãi. Nó được thiết kế có chủ ý và đóng vai trò quan trọng trong việc giữ vệ sinh, an toàn thực phẩm cũng như trải nghiệm nấu nướng hằng ngày.
Chiếc rãnh nhỏ không phải để cho đẹp
Nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy nhiều loại thớt gỗ, đặc biệt là thớt dùng cho thịt, cá, đều có một đường rãnh nông chạy sát mép. Rãnh này thường sâu khoảng vài milimet, đủ để tạo thành một vành hứng bao quanh bề mặt thớt.
Mục đích chính của thiết kế này là hứng và giữ lại nước trong quá trình sơ chế thực phẩm. Khi thái thịt sống, cá, hoặc các loại thực phẩm nhiều nước như cà chua, dưa leo, nước sẽ chảy ra. Nếu không có rãnh, toàn bộ lượng nước này rất dễ tràn ra mặt bếp, thậm chí nhỏ xuống sàn, gây bẩn và trơn trượt.
Một công dụng quan trọng khác của rãnh thớt là hạn chế nhiễm khuẩn chéo. Nước từ thịt sống, đặc biệt là thịt lợn, thịt gà, cá, có thể mang vi khuẩn. Khi nước này tràn ra bàn bếp, nó dễ lan sang các khu vực khác, dao, khăn lau, thậm chí cả thực phẩm chín nếu đặt gần đó.
Chiếc rãnh nhỏ giúp "khóa" phần nước này lại trong phạm vi thớt, giảm khả năng lan rộng. Đây là lý do vì sao các đầu bếp chuyên nghiệp thường ưu tiên dùng thớt có rãnh cho thực phẩm sống, và thớt phẳng cho thực phẩm chín hoặc bánh mì.
Vì sao nhiều người dùng thớt mà không thấy rãnh phát huy tác dụng
Không ít người thắc mắc rằng thớt nhà mình cũng có rãnh nhưng nước vẫn tràn ra ngoài. Nguyên nhân thường nằm ở cách sử dụng.
Thứ nhất, nhiều người đặt thớt ngược chiều, để phần rãnh quay xuống dưới, khiến nước không được giữ lại. Thứ hai, thớt bị đặt nghiêng hoặc không cân bằng, khiến nước dồn về một phía và tràn ra ngoài. Thứ ba, rãnh bị tắc bởi vụn thực phẩm, lâu ngày không vệ sinh kỹ, làm giảm khả năng chứa nước.
Khi được dùng đúng cách, chiếc rãnh này có thể giữ lại một lượng nước khá đáng kể, đủ để bề mặt bếp luôn khô ráo trong suốt quá trình sơ chế.
Không phải loại thớt nào cũng cần rãnh
Rãnh viền trên thớt phát huy hiệu quả nhất với thớt dùng cho thực phẩm tươi sống. Với thớt chuyên cắt bánh mì, rau khô, phô mai hoặc đồ chín, bề mặt phẳng hoàn toàn lại tiện hơn vì dễ gạt vụn thức ăn và dễ vệ sinh. Chính vì vậy, nhiều gia đình hiện nay bắt đầu tách riêng thớt theo công năng: thớt có rãnh cho thịt cá, thớt phẳng cho rau củ hoặc đồ chín. Đây là cách đơn giản nhưng giúp căn bếp sạch sẽ và an toàn hơn rất nhiều.
Một chi tiết nhỏ nhưng tạo khác biệt lớn
Chiếc rãnh nhỏ trên thớt gỗ là ví dụ điển hình cho việc nhiều thiết kế gia dụng tưởng như đơn giản nhưng lại ẩn chứa công năng rõ ràng. Khi hiểu đúng và dùng đúng, nó không chỉ giúp bếp gọn gàng hơn mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe gia đình. Đôi khi, nấu ăn nhàn hơn, sạch hơn không đến từ việc mua thêm thiết bị đắt tiền, mà bắt đầu từ việc hiểu đúng những chi tiết nhỏ đã có sẵn trong căn bếp của mình.