Có một thời gian tôi nghĩ quản lý tiền là chuyện hoặc làm thật nghiêm túc, hoặc thôi khỏi làm. Hoặc phải có bảng Excel chi tiết, hoặc phải đầu tư bài bản, hoặc phải tiết kiệm được một con số đáng tự hào. Nếu không làm được hết, tôi dễ bỏ luôn.
Sau này tôi mới hiểu tài chính không phải cuộc thi 100 điểm. Nó là trò giảm rủi ro theo thời gian. Bạn không cần làm đủ 5/5 điều đúng. Chỉ cần bớt lặp lại những sai lầm cũ, và nếu làm được 2 trong 5 điều dưới đây thôi, bạn đã khác đi nhiều hơn mình nghĩ.
Ảnh minh hoạ Pinterest
1. Biết rõ mình đang có bao nhiêu tiền – thật sự
Không ước lượng, không “chắc còn tầm đó”, không né xem tài khoản vì sợ. Chỉ cần đầu năm ngồi lại 30 phút, ghi ra tổng tiền mặt, tiền trong tài khoản, khoản đang đầu tư và khoản đang nợ. Con số có thể không đẹp nhưng ít nhất nó thật. Rất nhiều căng thẳng tài chính đến từ sự mơ hồ. Khi bạn biết chính xác mình đang đứng ở đâu, bạn tự nhiên bớt hoảng hơn. Nếu chỉ làm được mỗi việc này thôi, bạn đã hơn phiên bản năm ngoái - phiên bản sống trong phỏng đoán.
2. Đặt một “giới hạn ngu ngốc” cho bản thân
Tôi gọi vậy vì đó là những giới hạn rất đơn giản, thậm chí hơi cực đoan: không vay tiền để tiêu dùng, không đầu tư vào thứ mình không hiểu, không dùng quá một tỷ lệ thu nhập nhất định cho chi tiêu linh tinh. Nghe không cao siêu, nhưng giới hạn giúp bạn không rơi xuống những hố sâu rất tốn thời gian để leo lên lại. Tài chính không cần bạn thông minh xuất sắc, nó cần bạn đủ kỷ luật để không tự bắn vào chân mình.
Ảnh minh hoạ Pinterest
3. Tự động hoá ít nhất một khoản tiết kiệm
Nếu phải “nhớ” tiết kiệm mỗi tháng, bạn sẽ quên, hoặc trì hoãn, hoặc tiêu mất rồi mới tiếc. Chỉ cần thiết lập một khoản chuyển tự động ngay khi lương về, dù chỉ 5-10% thu nhập. Đừng đợi dư mới tiết kiệm, vì thường sẽ không bao giờ dư. Một năm sau nhìn lại, bạn sẽ ngạc nhiên vì mình có một khoản hình thành gần như không đau đớn.
4. Học cách nói “không” với một kiểu chi tiêu lặp lại
Ai cũng có một điểm yếu: sale online, ăn ngoài, du lịch ngẫu hứng, đồ công nghệ, cà phê mỗi ngày. Không cần cắt hết, chỉ cần chọn một kiểu chi tiêu đang lặp lại quá nhiều và giảm nó xuống mức hợp lý. Tài chính không cần bạn sống kham khổ, nó chỉ cần bạn bớt vô thức.
5. Nghĩ về rủi ro trước khi nghĩ về lợi nhuận
Đầu năm người ta hay nói về cơ hội và tăng trưởng, nhưng thứ làm mình mệt nhất thường không phải vì không kiếm được thêm, mà vì mất đi những gì mình đã có. Trước khi hỏi “lãi bao nhiêu?”, thử hỏi “nếu sai thì sao?”. Nếu câu trả lời khiến bạn mất ngủ, có lẽ đó không phải quyết định phù hợp với mình lúc này.
Cuối cùng, nếu đọc đến đây mà bạn thấy mình không làm nổi 5/5 điều cũng không sao. Chọn 2 điều, làm cho tử tế, làm đều. Tài chính không phải để khoe thành tích cuối năm, mà để giảm bớt những cú sốc không cần thiết. Mỗi năm bớt một chút hỗn loạn, bớt một chút hoảng loạn là đã khác đi rồi.