Những ngày gần đây, mạng xã hội Trung Quốc xôn xao trước câu chuyện một bé trai 12 tuổi bị mẹ yêu cầu nộp lại toàn bộ tiền lì xì sau Tết, với tổng số tiền lên tới hơn 20.000 Nhân dân tệ (tương đương khoảng 70 triệu đồng Việt Nam). Vụ việc nhanh chóng leo lên top tìm kiếm và làm dấy lên nhiều tranh luận về quyền sở hữu tiền lì xì của trẻ em.
Theo truyền thông địa phương, bé trai họ Vương nhận được hơn 20.000 Nhân dân tệ tiền mừng tuổi từ người thân trong dịp Tết. Sau đó, mẹ của em yêu cầu con giao lại toàn bộ số tiền với lý do đây là khoản “lễ nghĩa qua lại” giữa người lớn với nhau, nên cha mẹ có quyền quản lý và sử dụng.
Tuy nhiên, cậu bé không đồng ý. Em cho rằng tiền lì xì là do người lớn cho riêng mình nên bản thân có quyền giữ và quyết định cách chi tiêu. Sự bất đồng quan điểm giữa hai mẹ con đã làm dấy lên làn sóng tranh luận rộng rãi trên mạng xã hội về câu hỏi: “Tiền lì xì thực sự thuộc về ai?”
Nhiều tranh cãi trái chiều
Một bộ phận cư dân mạng cho rằng tiền lì xì vốn mang tính chất xã giao giữa người lớn, vì vậy phụ huynh quản lý là điều hợp lý. Trong khi đó, nhiều ý kiến khác nhận định nên để trẻ tự quản lý khoản tiền này nhằm rèn luyện kỹ năng tài chính và xây dựng thói quen chi tiêu hợp lý từ sớm.
Không ít người đề xuất giải pháp dung hòa: phụ huynh có thể mở tài khoản ngân hàng riêng cho con để gửi tiền lì xì, vừa đảm bảo an toàn vừa giúp trẻ học cách quản lý tài sản.
Tiền lì xì từng nhiều lần gây tranh chấp pháp lý
Thực tế, vấn đề quyền sở hữu tiền lì xì không phải lần đầu gây tranh cãi. Trước đó đã từng xuất hiện nhiều vụ việc liên quan đến tranh chấp tiền mừng tuổi của trẻ em.
Một vụ việc gây chú ý là trường hợp người cha tự ý lấy tiền lì xì của con và sau đó bị tòa án tuyên buộc phải hoàn trả toàn bộ.
Trong một vụ án khác sau Tết năm 2024, một cặp vợ chồng tại Trùng Khánh (Trung Quốc) sau khi ly hôn đã yêu cầu phân chia hơn 260.000 Nhân dân tệ (tương đương khoảng 900 triệu đồng Việt Nam) tiền gửi ngân hàng đứng tên con. Tuy nhiên, tòa án xác định đây là khoản tiền người thân tặng riêng cho trẻ, không phải tài sản chung của vợ chồng nên không chấp nhận yêu cầu phân chia.
Luật sư: Tiền lì xì thuộc quyền sở hữu của trẻ
Theo phân tích của luật sư Trung Quốc, về bản chất pháp lý, tiền lì xì là hành vi tặng cho. Khi người nhận (trẻ em hoặc người giám hộ thay mặt trẻ) đã chấp nhận, quyền sở hữu số tiền đó thuộc về trẻ chưa thành niên.
Dù cha mẹ cũng mừng tuổi cho con của người khác, nhưng đó là hai hành vi tặng cho độc lập, không thể bù trừ cho nhau. Tiền người khác tặng cho trẻ là tài sản hợp pháp của trẻ.
Tuy nhiên, việc trẻ có toàn quyền sử dụng số tiền này hay không còn phụ thuộc vào độ tuổi và năng lực hành vi dân sự. Trẻ nhỏ dưới độ tuổi nhất định sẽ do cha mẹ đại diện quản lý tài sản. Trẻ lớn hơn có thể tự thực hiện những giao dịch phù hợp với lứa tuổi như mua sách vở, đồ dùng học tập, các khoản chi tiêu nhỏ. Những khoản chi lớn vượt quá khả năng nhận thức của trẻ cần có sự đồng ý của cha mẹ.
Luật sư cũng nhấn mạnh, cha mẹ với tư cách người giám hộ có trách nhiệm quản lý tài sản cho con nhưng không đồng nghĩa với việc có quyền tùy tiện sử dụng. Việc sử dụng tiền phải dựa trên nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của trẻ, chẳng hạn như đóng học phí, chi trả viện phí hoặc gửi tiết kiệm để bảo toàn giá trị.
Bài toán không chỉ là tiền, mà là giáo dục tài chính
Theo một chuyên gia tài chính ngân hàng, sau mỗi dịp Tết, lượng phụ huynh mở tài khoản riêng cho con để gửi tiền lì xì thường tăng cao. Điều này cho thấy nhiều gia đình đã quan tâm hơn đến việc quản lý tiền mừng tuổi theo hướng bài bản.
Chuyên gia cho rằng thay vì quá căng thẳng về quyền sở hữu, cha mẹ nên xem đây là cơ hội để dạy con về tài chính. Có thể cùng con phân chia tiền lì xì thành các khoản như: tiết kiệm dài hạn, chi tiêu cá nhân, chi cho học tập… để trẻ học cách lập kế hoạch và chịu trách nhiệm với đồng tiền của mình.
Câu chuyện “mẹ yêu cầu con nộp hơn 70 triệu đồng tiền lì xì” không chỉ dừng lại ở tranh cãi ai đúng ai sai, mà còn đặt ra một vấn đề lớn hơn: cách ứng xử của gia đình trước tài sản của trẻ em và vai trò của giáo dục tài chính trong mỗi mái nhà.
Nguồn: Sohu