Dưới đây là 5 dấu hiệu phổ biến. Nếu bạn có từ 3 dấu hiệu trở lên, đừng chờ đến mùng 10 hay đầu tháng sau. Hãy điều chỉnh ngay từ hôm nay.
Dấu hiệu 1: Bạn không nhớ mình đã tiêu bao nhiêu trong 4 ngày qua
Bạn nhớ đã đi đâu, ăn gì, biếu ai. Nhưng khi được hỏi "tổng chi Tết đến giờ là bao nhiêu?", bạn phải lục lại từng giao dịch.
Việc không nắm được con số tổng là dấu hiệu đầu tiên cho thấy chi tiêu đang diễn ra theo cảm xúc, không theo kế hoạch. Mùng 4 là thời điểm tốt để ngồi xuống và cộng lại toàn bộ chi phí từ 28 Tết đến nay.
Chỉ cần một bảng tổng hợp đơn giản theo 4 nhóm: thực phẩm – quà biếu – lì xì – phát sinh. Con số thực tế đôi khi khiến chúng ta tỉnh táo hơn bất kỳ lời khuyên nào.
Dấu hiệu 2: Bạn đã "động" vào tiền dự phòng
Tiền dự phòng vốn dành cho tình huống khẩn cấp: ốm đau, hỏng hóc, mất việc. Nếu trong mấy ngày Tết bạn phải rút bớt từ khoản này để bù chi tiêu, đó là cảnh báo rõ ràng.
Tết chỉ kéo dài vài ngày, nhưng việc hụt quỹ dự phòng có thể ảnh hưởng nhiều tháng sau. Nếu đã lỡ sử dụng, kế hoạch tiếp theo nên là ưu tiên bù lại khoản này trước khi nghĩ đến bất kỳ khoản mua sắm nào khác.
Dấu hiệu 3: Bạn bắt đầu lo lắng về tháng Giêng
Tâm lý lo lắng nhẹ, kiểu "không biết cuối tháng có ổn không", thường xuất hiện từ mùng 4–mùng 5. Đây là dấu hiệu quan trọng.
Nếu chi tiêu Tết khiến bạn mất cảm giác an toàn tài chính, rất có thể ngân sách đã vượt quá khả năng chịu đựng thực tế. Khi cảm giác bất an xuất hiện, thay vì né tránh, hãy coi đó là tín hiệu cần chỉnh lại kế hoạch.
Dấu hiệu 4: Bạn dự định sẽ "tiêu tiếp cho vui"
Nhiều người nghĩ: đã quá tay rồi thì quá tay thêm chút nữa. Du lịch đầu năm, mua thêm đồ mới, đổi điện thoại cho "lấy hên". Tư duy này dễ đẩy tài chính vào trạng thái trượt dài.
Mùng 4 là điểm dừng hợp lý. Nếu vẫn còn ý định chi thêm mà không có nguồn bù rõ ràng, bạn nên rà soát lại mục tiêu tài chính 12 tháng tới.
Dấu hiệu 5: Kế hoạch tiền bạc năm nay vẫn còn… trên giấy
Bạn đã từng viết mục tiêu tiết kiệm, đầu tư, mua nhà, du lịch. Nhưng đến mùng 4, mọi thứ vẫn chỉ là ý định.
Nếu không có con số cụ thể cho từng tháng, mục tiêu cả năm sẽ rất dễ bị cuốn trôi bởi vài ngày cao hứng đầu xuân.
Kiểm tra nhanh: Bạn đang ở mức nào?
Hãy tự trả lời "có" hoặc "không" cho 5 câu hỏi sau:
- Tôi biết chính xác mình đã chi bao nhiêu tiền từ 28 Tết đến nay.
- Tôi chưa sử dụng đến quỹ dự phòng.
- Tôi không cảm thấy lo lắng về tài chính tháng Giêng.
- Tôi không có kế hoạch mua sắm lớn ngoài dự tính trong tháng này.
- Tôi đã có ngân sách cụ thể cho 3 tháng đầu năm.
Nếu bạn trả lời "không" từ 3 câu trở lên, đó là lúc nên chỉnh lại kế hoạch tiền bạc ngay.
Chỉnh thế nào cho kịp?
- Thứ nhất, khóa chi tiêu không cần thiết trong 10–14 ngày sau Tết. Giai đoạn này nên ưu tiên ổn định lại dòng tiền.
- Thứ hai, lập lại ngân sách 3 tháng đầu năm. Chia rõ: chi tiêu thiết yếu, tích lũy, linh hoạt. Đừng chờ đến quý II mới bắt đầu.
- Thứ ba, bù lại quỹ dự phòng nếu đã hao hụt. Đây là lớp đệm quan trọng giúp bạn không rơi vào áp lực dây chuyền.
Mùng 4 Tết không còn là ngày của pháo hoa hay tiệc tùng. Đó là ngày hợp lý để nhìn lại. Tiền bạc không thay đổi trong một đêm, nhưng kế hoạch có thể thay đổi chỉ sau một quyết định.
Nếu bạn nhận ra mình có 3 trong 5 dấu hiệu trên, đừng xem đó là thất bại. Hãy coi đó là cơ hội điều chỉnh sớm.
Bởi vì một năm tài chính ổn định không bắt đầu từ những lời chúc, mà từ khoảnh khắc bạn dám đối diện với con số thật của mình – ngay từ mùng 4 Tết.