1. Trốn phí đỗ xe để… mất gấp 20 lần
Nghe có vẻ “khôn”, nhưng hóa ra lại dại.
Một người họ hàng của tôi từng đỗ xe ngoài đường để tránh mất 6 tệ/giờ gửi xe. Ông Vương can ngăn: “Gửi tầng hầm cho chắc”. Nhưng anh họ nhất quyết không nghe.
Kết quả? Đến lúc ra xe, tờ phiếu phạt 2 triệu nằm chễm chệ trên kính. Đúng, chỉ vì cố tiết kiệm vài đồng, anh ấy mất hơn 33 lần số tiền phải trả.
Bài học: Tiết kiệm sai chỗ = phí tổn đắt đỏ. Những khoản nhỏ “né” hôm nay có thể thành hóa đơn lớn ngày mai.
2. Giảm giá theo “mức chi tối thiểu”: Tưởng hời nhưng lại tự ép mình mua quá tay
Đặt đồ ăn “giảm 10 khi đặt 30”, mua 3 món để được bớt 50, hoặc “mua 2 tặng 1” kem… đều là đòn tâm lý quen thuộc.
Kết cục thường thấy:
- Gọi nhiều đồ ăn đến mức không ăn hết → vứt đi.
- Mua 3 món quần áo nhưng chỉ mặc đúng… 1 món.
- Một cây kem đã đủ nhưng phải mua đôi cho “đỡ phí”.
Giảm giá không xấu. Nhưng ép mình tiêu thêm chỉ để đạt mức giảm giá thì lại là một dạng “tự rút ví”.
3. Tích trữ ồ ạt vì tưởng “mua lúc rẻ là thông minh”
Đồ skincare là ví dụ kinh điển: mua càng nhiều càng được tặng quà, càng cảm giác “lời”.
Nhưng thực tế thì sao?
- Một bộ dùng dở.
- Hai bộ còn lại… hết hạn hoặc đem tặng.
- Hàng đống sản phẩm livestream mua theo cảm xúc nhưng không bao giờ bóc dùng.
Nghe các streamer hét lên “rẻ lắm, mua dự trữ!” là khoảnh khắc trái tim thắng lý trí. Để rồi sau đó nhìn đống mỹ phẩm nằm chỏng chơ và tự hỏi: “Mình nghĩ gì vậy trời?”
Sự thật: Thứ không dùng đến, dù rẻ cũng là lãng phí 100%.
4. Mất hàng giờ “săn đồ miễn phí” và trả giá bằng… thời gian sống
Một số người nghiện cày nhiệm vụ để nhận mẫu thử, coupon, quà mini. Về lý thuyết là “không tốn tiền”, nhưng lại tốn thứ còn quý hơn: thời gian + tập trung + năng lượng.
Tôi từng tham gia các nhóm “trồng cây nhận quà”, “bấm like nhận thưởng”. Tưởng chỉ vài giây, ai ngờ cả ngày phải canh thông báo nhóm, theo dõi tiến độ, chia sẻ nhiệm vụ.
Cái giá phải trả?
- Không thể tập trung làm việc.
- Thời gian rơi vãi trong vô thức.
- Não bộ lúc nào cũng trong trạng thái phân tán.
Sau này tôi dừng hẳn. Bởi vì những gì miễn phí đôi khi lại đắt đỏ nhất.
5. Thích A nhưng cố mua B vì B rẻ hơn – rồi cuối cùng vẫn phải mua A
Đây là “cái bẫy kinh điển” của tâm lý người tiêu dùng.
Bạn thích sản phẩm A chất lượng cao, nhưng vì tiếc tiền lại mua B rẻ. Rồi sao?
- Dùng B không vui, cảm giác tụt mood mỗi lần sử dụng.
- Lòng vẫn nhớ A.
- Cuối cùng… quay lại mua A.
Thế là thay vì mua một món đúng ý, bạn tiêu tiền cho hai món: một món rẻ không thích, một món đắt mà lẽ ra nên mua từ đầu.
Đồ tốt thường “đau ví” khi trả tiền, nhưng mang lại niềm vui lâu dài. Đồ rẻ chỉ vui lúc mua, nhưng gây phiền phức suốt thời gian dùng.
Kết luận: Đừng tiết kiệm theo bản năng – hãy tiết kiệm theo chiến lược
Tiết kiệm không phải là bóp nghẹt nhu cầu. Tiết kiệm thật sự là tối ưu nguồn lực để sống thoải mái hơn, chứ không phải mệt mỏi hơn.
5 cái bẫy trên đều có điểm chung:
Tiết kiệm kiểu “ảo giác”: thấy rẻ → mua; thấy miễn phí → lao vào; thấy đắt → né.
Nhưng hậu quả thì rất thật: mất tiền, mất thời gian, mất năng lượng.
Trong năm tới, hãy đặt ra nguyên tắc vàng: “Chỉ mua thứ mình thật sự cần – và dùng lâu dài.” Mọi thứ còn lại, dù rẻ hay miễn phí, cũng chỉ khiến ví tiền mỏng đi lúc nào không hay.