Nói đến sống khỏe, sống lâu, nhiều người nghĩ ngay đến việc phải chạy bộ mỗi ngày, vào phòng gym đều đặn hay duy trì chế độ tập luyện khắt khe. Thế nhưng, Nhật Bản – quốc gia có tuổi thọ trung bình cao bậc nhất thế giới – lại đi ngược hoàn toàn với quan niệm đó.
Theo thống kê chính thức, tuổi thọ trung bình của người Nhật thuộc nhóm cao nhất toàn cầu, trong đó phụ nữ thường sống gần 90 tuổi, nam giới cũng vượt mốc 80. Điều đáng nói là: phần lớn người Nhật không hề "nghiện" tập thể dục như nhiều quốc gia phương Tây. Vậy điều gì đã giúp họ duy trì sức khỏe và tuổi thọ đáng mơ ước ấy?
Các bác sĩ và chuyên gia y tế cho rằng, câu trả lời không nằm ở phòng tập, mà nằm sâu trong lối sống, cách ăn uống và nhịp sinh hoạt hàng ngày.
Người Nhật thực sự không thích vận động mạnh
Nhiều khảo sát sức khỏe quốc gia cho thấy, tỷ lệ người Nhật tham gia các hoạt động thể thao cường độ cao hoặc tập luyện có kế hoạch thấp hơn mức trung bình của nhiều nước phát triển. Việc chạy bộ, nâng tạ hay tập gym không phải là thói quen phổ biến với số đông.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc họ ít vận động. Thay vào đó, người Nhật duy trì một dạng vận động khác: vận động tự nhiên, âm thầm nhưng bền bỉ, gắn liền với đời sống thường nhật.
Ở các thành phố Nhật Bản, người dân đi bộ rất nhiều: đi từ nhà ra ga tàu, chuyển tuyến, leo cầu thang, đạp xe mua đồ… Những chuyển động nhỏ này lặp đi lặp lại mỗi ngày, đủ để duy trì trao đổi chất ổn định, hạn chế tích mỡ mà không tạo áp lực lên tim mạch hay khớp xương như tập luyện cường độ cao.
Tỷ lệ béo phì thấp không phải do "ăn kiêng", mà do ăn đúng
Một trong những yếu tố khiến thế giới ngạc nhiên là tỷ lệ béo phì của Nhật Bản thuộc nhóm thấp nhất toàn cầu. Điều này không đến từ việc người Nhật ăn kiêng cực đoan, mà đến từ cách ăn uống đã được "lập trình" từ văn hóa.
Chuyên gia dinh dưỡng nhận định: chế độ ăn truyền thống của Nhật giúp cơ thể ít tích mỡ, đường huyết ổn định và viêm mạn tính thấp, từ đó giảm nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường, ung thư.
5 thói quen ăn uống then chốt giúp người Nhật sống thọ
Ăn cơm nguội, sushi - vô tình tạo lợi thế cho đường huyết
Nghe có vẻ lạ, nhưng cơm nguội và sushi – những món rất phổ biến trong bữa ăn Nhật – lại chứa tinh bột kháng. Loại tinh bột này tiêu hóa chậm hơn, giúp đường huyết không tăng vọt sau ăn, đồng thời nuôi lợi khuẩn đường ruột.
Việc kiểm soát đường huyết tốt chính là nền tảng để phòng ngừa tiểu đường, béo phì và lão hóa sớm.
Ưu tiên cá và hải sản thay cho thịt đỏ
Người Nhật ăn cá gần như hàng ngày. Cá và hải sản cung cấp omega-3, protein dễ tiêu, ít chất béo bão hòa – những yếu tố có lợi cho tim mạch và não bộ.
Ngược lại, lượng thịt đỏ trong khẩu phần ăn không cao, giúp giảm gánh nặng viêm và nguy cơ bệnh chuyển hóa.
Ăn đến "80% no" - nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả
Khái niệm "hara hachi bu" (ăn no khoảng 80%) đã ăn sâu vào văn hóa Nhật. Việc dừng ăn khi chưa quá no giúp hệ tiêu hóa làm việc nhẹ nhàng hơn, giảm tích mỡ và giảm stress oxy hóa trong cơ thể.
Theo các bác sĩ, đây là một trong những thói quen giúp người Nhật duy trì cân nặng ổn định suốt nhiều thập kỷ.
Chế biến đơn giản, ít dầu mỡ
Ẩm thực Nhật hiếm khi chiên ngập dầu. Phần lớn món ăn được hấp, luộc, nướng nhẹ, giữ nguyên vị tự nhiên của thực phẩm. Cách chế biến này giúp giảm chất béo xấu, đồng thời bảo toàn vitamin và khoáng chất.
Văn hóa bento: tự kiểm soát bữa ăn mỗi ngày
Thay vì phụ thuộc vào đồ ăn nhanh hay thực phẩm chế biến sẵn, nhiều người Nhật tự chuẩn bị bento - hộp cơm trưa cân đối giữa tinh bột, đạm, rau và chất béo tốt.
Thói quen này giúp họ ăn đúng - ăn đủ - ăn đều, tránh tình trạng ăn thừa năng lượng mà thiếu dinh dưỡng.
Câu chuyện tuổi thọ của người Nhật cho thấy: sức khỏe không đến từ những nỗ lực ngắn hạn hay phương pháp cực đoan, mà được xây dựng từ ăn uống điều độ, vận động tự nhiên và nhịp sống hài hòa.
Có lẽ, bài học lớn nhất không phải là tập nhiều hơn, mà là sống chậm lại, ăn ít hơn một chút, và duy trì điều tốt đủ lâu.