01. Khoản chi đầu tiên: Mua sắm Tết theo cảm xúc “sợ thiếu”
Tết 2025, tôi bước vào siêu thị với suy nghĩ rất quen: “Thôi Tết mà, mua thêm chút cho yên tâm”.
Kết quả là:
– Bánh kẹo đủ loại, nhiều gấp đôi năm trước
– Đồ khô mua dư vì “lỡ có khách”
– Thực phẩm cấp đông đầy tủ nhưng hết Tết lại bỏ bớt vì quá hạn
Sau khi cộng lại, tôi giật mình: riêng khoản mua sắm Tết dư thừa đã ngốn hơn 5 triệu.
Vấn đề không nằm ở số tiền, mà ở tư duy sợ thiếu. Tôi mua không phải vì cần, mà vì lo:
– sợ khách chê
– sợ không đủ
– sợ Tết không “ra Tết”
Và nỗi sợ đó là thứ khiến ví tiền cạn nhanh nhất.
02. Khoản chi thứ hai: Quà cáp – biếu xén vượt quá khả năng
Tết là dịp thể hiện tình cảm, nhưng Tết 2025 tôi nhận ra mình đã lẫn lộn giữa tình cảm và sĩ diện.
Quà biếu hai bên nội ngoại, quà thầy cô, quà sếp, quà “đi đâu cũng phải có” – mỗi món tăng thêm một chút so với năm trước.
Không ai ép. Nhưng tôi tự ép mình.
Khi tổng kết lại, riêng tiền quà Tết đã vượt ngân sách hơn 4 triệu so với kế hoạch ban đầu.
Điều khiến tôi chột dạ nhất không phải là tiền, mà là cảm giác: “Mình đang chi để được yên lòng người khác, trong khi lòng mình thì bất an”.
Tết xong, tôi vừa mệt vừa lo – đó không phải là cái Tết tôi mong muốn.
03. Khoản chi thứ ba: Lì xì – vui tay nhưng hụt hơi sau Tết
Tôi từng nghĩ lì xì chỉ là khoản nhỏ. Nhưng Tết 2025, khi cộng lại, tổng tiền lì xì của gia đình tôi gần 6 triệu.
Lì xì cho con cháu, cho trẻ con trong họ, cho con bạn bè, cho những mối quan hệ “không thể không” – mỗi phong bao chỉ thêm 50–100 nghìn, nhưng số lượng thì rất nhiều.
Lì xì xong là xong, nhưng hậu Tết là cả tháng xoay xở:
– tiền học
– tiền sinh hoạt
– tiền hóa đơn dồn sau kỳ nghỉ
Lúc đó tôi mới hiểu: niềm vui tức thì không nên đánh đổi bằng áp lực kéo dài.
04. Bảng nhìn lại chi tiêu Tết 2025 của gia đình tôi
| Khoản chi | Dự tính | Thực tế |
|---|---|---|
| Mua sắm – thực phẩm | 6 triệu | 11 triệu |
| Quà biếu | 5 triệu | 9 triệu |
| Lì xì | 4 triệu | gần 6 triệu |
| Tổng | 15 triệu | 26 triệu |
Không phải gia đình tôi nghèo. Chỉ là Tết nào cũng để cảm xúc dẫn tiền đi quá xa.
05. Tôi đã rút ra 3 quyết định cho Tết 2026
Sau Tết 2025, tôi không hứa hẹn lớn lao. Tôi chỉ tự đặt ra 3 nguyên tắc rất cụ thể:
1. Không mua Tết nếu chưa viết danh sách
- Không list – không mua.
- Không “tiện tay”.
- Không “thêm cho chắc”.
2. Quà biếu theo ngân sách, không theo ánh nhìn
- Ai hiểu thì hiểu.
- Không hiểu thì thôi.
- Tình cảm không nằm ở giá tiền.
3. Lì xì có trần – không vượt
Vui là chính, không phải chứng minh khả năng chi trả.
06. Điều tôi nhận ra sau Tết 2025
Tết không làm mình nghèo. Cách mình chi cho Tết mới làm mình nghèo.
Tết càng lớn tuổi, tôi càng không cần mâm cao cỗ đầy,
chỉ cần:
– không nợ
– không lo
– không phải thắt lưng buộc bụng suốt tháng Giêng.
Cắt đúng 3 khoản chi này, Tết vẫn đủ vui – mà năm mới không bắt đầu bằng nỗi lo tiền bạc. Giữ được tiền sau Tết, với người trung niên, chính là một dạng an tâm rất thật.