Tết đến, trái cây sấy khô gần như trở thành món mặc định trên bàn tiếp khách của nhiều gia đình. Từ xoài sấy, mít sấy, chuối sấy cho đến nho khô, táo khô… tất cả đều được đóng gói bắt mắt, dễ bảo quản, lại được gắn mác “trái cây” nên nhiều người mặc nhiên cho rằng đây là món ăn lành mạnh, an toàn cho cả người lớn lẫn trẻ nhỏ. Tuy nhiên, ít ai biết rằng rất nhiều loại trái cây sấy khô trên thị trường hiện nay không còn giữ được bản chất nguyên bản của trái cây tươi. Chúng đã bị can thiệp sâu trong quá trình chế biến: tẩm ướp đường, muối, chất tạo màu, chất giữ ẩm, thậm chí bảo quản trong điều kiện kém vệ sinh. Đặc biệt vào dịp Tết, khi nhu cầu tăng cao, thị trường xuất hiện không ít sản phẩm trôi nổi, chất lượng khó kiểm soát.
Dưới đây là 4 loại trái cây sấy khô không nên mua trong dịp Tết, kể cả khi được cho miễn phí, người tiêu dùng cũng cần cân nhắc kỹ.
Những miếng xoài sấy, mận sấy, dứa sấy có bề mặt bóng loáng, mềm dẻo bất thường, màu sắc rực rỡ thường rất bắt mắt và dễ khiến người mua xiêu lòng. Tuy nhiên, đây lại là dấu hiệu cảnh báo đầu tiên cho thấy sản phẩm đã bị tẩm ướp quá mức. Trái cây sấy khô đúng chuẩn sau khi mất nước tự nhiên thường có màu sẫm hơn so với trái tươi, bề mặt khô ráo hoặc hơi nhăn, khi cầm không dính tay và độ dẻo chỉ ở mức vừa phải. Ngược lại, những sản phẩm dẻo quánh, sờ vào thấy ướt và dính thường đã được tẩm nhiều đường tinh luyện, ngâm siro glucose hoặc sử dụng chất giữ ẩm để kéo dài thời gian bảo quản. Việc ăn thường xuyên các loại trái cây sấy kiểu này có thể khiến lượng đường nạp vào cơ thể tăng đột ngột, tạo gánh nặng cho gan và làm tăng nguy cơ béo phì, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ trong dịp Tết.
Cách phân biệt: Ưu tiên trái cây sấy có màu tự nhiên, không bóng loáng bất thường. Tránh các sản phẩm dẻo quánh, dính tay, có vị ngọt gắt ngay từ miếng đầu tiên.
Nhiều người cho rằng trái cây sấy khô thì “để lâu không sao”, nhưng thực tế đây là suy nghĩ rất sai lầm. Trái cây sấy vẫn là thực phẩm, nếu bảo quản kém hoặc đã quá hạn sử dụng, chúng vẫn có thể bị mốc hoặc lên men. Những miếng trái cây sấy có bề mặt xuất hiện các đốm trắng, xám, xanh nhạt hoặc lốm đốm như bụi mịn, kèm theo mùi chua nhẹ, hăng hoặc mùi lạ đều là dấu hiệu cho thấy sản phẩm đã bị hư hỏng. Nguy hiểm hơn, nấm mốc trên thực phẩm khô không phải lúc nào cũng dễ nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng độc tố của chúng vẫn tồn tại và có thể gây hại cho sức khỏe nếu ăn phải.
Cách phân biệt: Quan sát kỹ bề mặt từng miếng, đặc biệt ở các khe gấp hoặc mặt trong. Nếu có mùi lạ hoặc vị chua bất thường, nên bỏ ngay dù nhìn bên ngoài vẫn “có vẻ ổn”.
Một số loại trái cây sấy trên thị trường có màu sắc đẹp đến mức không giống thật: xoài sấy vàng rực, dâu sấy đỏ tươi, thanh long sấy hồng đồng đều từ đầu đến cuối. Trong khi đó, trái cây khi sấy khô tự nhiên thường bị xỉn màu, không đồng đều giữa các miếng do độ chín và hàm lượng nước khác nhau. Nếu một gói trái cây sấy mà miếng nào cũng đẹp như nhau, màu sắc quá tươi và bắt mắt, khả năng cao sản phẩm đã được sử dụng phẩm màu để tăng tính thương mại. Việc tiêu thụ phẩm màu, đặc biệt là khi dùng thường xuyên trong dịp Tết, có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe lâu dài.
Cách phân biệt: So sánh màu trái cây sấy với màu trái cây tươi ngoài đời. Tránh sản phẩm có màu quá tươi, quá đều, trông giả và không tự nhiên.
Dịp Tết, không khó để bắt gặp các loại trái cây sấy được bán theo cân, đựng trong túi nilon đơn giản, không ghi rõ nguồn gốc, ngày sản xuất hay hạn sử dụng. Đây là nhóm sản phẩm tiềm ẩn rủi ro cao nhất vì người tiêu dùng không thể biết được trái cây được sấy từ nguyên liệu gì, quy trình chế biến ra sao và bảo quản trong điều kiện nào. Dù giá rẻ hay được cho miễn phí, những loại trái cây sấy trôi nổi này vẫn có thể chứa vi khuẩn, nấm mốc hoặc hóa chất tồn dư gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
Cách phân biệt: Chỉ chọn mua sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, thông tin rõ ràng. Ưu tiên thương hiệu uy tín, có hạn sử dụng cụ thể. Tránh mua trái cây sấy bán tràn lan không bao bì chuẩn.