Thế nhưng kết quả khám sức khỏe gần đây lại khiến tất cả ngạc nhiên. Mỡ máu của bà thấp hơn khoảng 30% so với người cùng tuổi, mật độ xương vẫn trong ngưỡng bình thường. Ngay cả bác sĩ cũng bất ngờ, bởi chế độ ăn không dầu kéo dài thường tiềm ẩn nguy cơ thiếu vitamin tan trong chất béo.
Chỉ khi xem kỹ thực đơn hằng ngày, câu chuyện mới sáng tỏ. Bà nghiền bơ quả trộn salad, ăn các loại hạt làm bữa phụ, cá hồi hấp xuất hiện đều đặn trong tuần. Hóa ra “không cho dầu” không có nghĩa là cắt bỏ hoàn toàn chất béo.
Những món rau trộn của bà có độ béo mịn đặc trưng nhờ bơ nghiền thay cho sốt salad. Bơ giàu acid béo không bão hòa đơn, giúp cơ thể hấp thu beta carotene tốt hơn mà không tạo ra các chất có hại do chiên xào nhiệt độ cao. Mỗi tuần hai bữa cá hồi hấp cung cấp Omega-3, nhóm acid béo có lợi giúp giảm độ nhớt của máu và hỗ trợ tim mạch.
Khoảng 10 giờ sáng mỗi ngày, bà ăn thêm một nắm nhỏ hạt óc chó hoặc hạnh nhân. Khoảng 28 gram hạt hỗn hợp có thể cung cấp 4 gram chất xơ và 12 gram chất béo lành mạnh. Tuy nhiên, bà chỉ ăn lượng tương đương nửa nắm tay để tránh dư thừa năng lượng. Thậm chí bà còn chuẩn bị cốc đong 15ml để kiểm soát khẩu phần.
Theo một số nghiên cứu, khi dầu đậu nành được đun tới khoảng 180 độ C có thể tạo ra aldehyde, nhóm chất liên quan đến stress oxy hóa và tổn thương tế bào. Bà Lý từng bị viêm họng mạn tính, sau khi chuyển sang cách nấu ít dầu, tình trạng ho giảm rõ rệt.
Hiện bà thường đun nóng nước trong nồi gang, cho rau vào đậy kín để làm chín bằng hơi nước, sau đó mới rưới một ít dầu hạt lanh khi đã tắt bếp. Cách này hạn chế tiếp xúc nhiệt độ cao, đồng thời giữ lại dưỡng chất.
Một thay đổi khác là với các loại rau “ngậm dầu” như cà tím hay đậu que. Theo cách nấu truyền thống, những thực phẩm này có thể hút lượng dầu lớn. Bà Lý làm mềm bằng lò vi sóng trước để phá vỡ cấu trúc xốp, sau đó chỉ trộn với một ít dầu olive. Lượng dầu tiêu thụ nhờ vậy giảm đáng kể.
Tuy nhiên, ăn quá cực đoan cũng tiềm ẩn rủi ro
Các vitamin A, D, E, K là nhóm vitamin tan trong chất béo. Nếu loại bỏ hoàn toàn chất béo, cơ thể có thể thiếu hụt. Đó cũng là điều bác sĩ lo ngại ban đầu. Để cân bằng, mỗi tháng bà ăn gan động vật hai lần để bổ sung vitamin A, duy trì thói quen phơi nắng khoảng 30 phút vào ngày nắng để hỗ trợ tổng hợp vitamin D. Bà cũng hay dùng sốt mè trộn rau bina nhằm tăng hấp thu vitamin K và bổ sung canxi.
Có giai đoạn ba tháng bà thử cắt hoàn toàn chất béo và gặp tình trạng táo bón nặng. Hiện nay, bữa sáng của bà có 10 gram hạt chia ngâm cùng sữa chua. Khi gặp nước, hạt chia nở thành dạng gel, vừa cung cấp Omega-3 vừa hỗ trợ nhu động ruột.
Câu chuyện của bà Lý cho thấy ăn uống lành mạnh không phải lựa chọn trắng hoặc đen. Thay vì chiên xào ngập dầu, có thể ưu tiên hấp, luộc; thay dầu tinh luyện bằng nguồn chất béo tự nhiên từ cá, quả bơ, các loại hạt; kiểm soát tổng lượng chất béo nhưng đa dạng nguồn cung cấp. Cách “dùng dầu gián tiếp” này có thể là giải pháp cân bằng hơn là cắt bỏ hoàn toàn.
Nguồn và ảnh: Aboluowang