Giới thiệu tác giả: Quả Mẹ (Guo Ma) – chuyên gia tư vấn giáo dục gia đình, tập trung chia sẻ kiến thức nuôi dạy con, kinh nghiệm giáo dục cha mẹ – con cái và những góc nhìn về hôn nhân, gia đình. Hoan nghênh bạn đọc theo dõi.
Trẻ em ngày nay, từ khi sinh ra đã sống trong một thế giới bị bao quanh bởi màn hình. Điện thoại, máy tính bảng, tivi – với người lớn là công cụ, nhưng với trẻ nhỏ, rất dễ trở thành “món đồ chơi tiện tay nhất”.
Nhiều phụ huynh ban đầu không quá để tâm: “Chơi một chút thôi mà”, “Ít ra còn đỡ khóc”, “Bây giờ nhà nào mà trẻ chẳng xem màn hình?”. Cho đến một ngày, vấn đề thực sự xuất hiện, mới nhận ra rằng: có những tổn hại xảy ra âm thầm, không hề báo trước.
Bé trai 5 tuổi chơi “đồ chơi điện tử” lâu ngày, tròng đen ngày càng nhỏ, bác sĩ thẳng thắn: rất khó hồi phục
Cách đây không lâu, trong một buổi giao lưu phụ huynh, tôi quen một người mẹ tên A Lâm. Chị trông khá mệt mỏi và nói ngay: “Nếu được quay lại, tôi nhất định sẽ không cho con tiếp xúc sớm và lâu với các thiết bị điện tử như vậy.”
Con trai chị năm nay 5 tuổi, trước đây là cậu bé hiếu động, thích chạy nhảy. Nhưng hơn nửa năm trở lại đây, chị dần nhận thấy đôi mắt của con có gì đó không ổn.
“Khi chụp ảnh, tôi thấy phần lòng trắng mắt nhiều hơn trước, tròng đen như nhỏ lại.” Ban đầu chị nghĩ mình lo xa, cho đến khi cô giáo mẫu giáo nhắc nhở: “Bé thường nheo mắt khi nhìn bảng, dù ngồi gần vẫn không nhìn rõ.”
Lúc đó, A Lâm mới thực sự hoảng sợ. Kết quả kiểm tra tại bệnh viện khiến chị hoàn toàn lặng người: cả hai mắt của bé đã cận trên 500 độ, kèm loạn thị và có xu hướng nhược thị.
Bác sĩ hỏi thẳng: “Bình thường bé có hay dùng máy tính bảng, điện thoại không?”
A Lâm gật đầu. Từ khi thời gian ở nhà nhiều hơn, máy tính bảng trở thành “người bạn” quen thuộc nhất của con. Mỗi ngày 3–4 tiếng xem hoạt hình, chơi game gần như là thói quen cố định.
Bác sĩ nói rất bình tĩnh nhưng thực tế: “Trẻ nhỏ như vậy mà độ tăng nhanh thế này, khả năng đảo ngược là rất khó. Sau này không chỉ phải đeo kính lâu dài, mà còn phải đặc biệt chú ý ngăn độ tiếp tục tăng.” Khoảnh khắc đó, điều A Lâm nghĩ đến không phải là tiền bạc, mà là sự ân hận sâu sắc.
Tác hại của thiết bị điện tử với thị lực trẻ thường diễn ra “từ từ”
Trường hợp như con của A Lâm không hề hiếm. Vấn đề thị lực ở trẻ em hiện nay có một đặc điểm rõ rệt: phát hiện sớm hơn và tiến triển nhanh hơn. Nhiều phụ huynh nghĩ rằng phải đến tiểu học hay trung học mới bị cận, nhưng thực tế, nguy cơ đã âm thầm hình thành từ tuổi mầm non.
Tác động của màn hình điện tử đến mắt trẻ chủ yếu nằm ở:
Thứ nhất: dùng mắt ở cự ly gần trong thời gian dài
Khi nhìn gần liên tục, mắt trẻ luôn ở trạng thái căng thẳng, khả năng điều tiết dễ bị “quá tải”.
Thứ hai: ánh sáng màn hình kích thích liên tục
Độ sáng và tương phản thay đổi nhanh tạo gánh nặng lớn cho võng mạc chưa hoàn thiện.
Thứ ba: giảm tần suất chớp mắt
Khi tập trung nhìn màn hình, trẻ chớp mắt ít hơn, dễ khô và mỏi mắt.
Thứ tư: hoạt động ngoài trời bị thu hẹp
Trong khi ánh sáng tự nhiên và tầm nhìn xa lại vô cùng quan trọng trong việc phòng ngừa cận thị.
Không cấm tuyệt đối, nhưng nhất định phải có “ranh giới”
Trong thời đại này, việc hoàn toàn không cho trẻ tiếp xúc thiết bị điện tử là điều rất khó. Quan trọng nhất là có ranh giới rõ ràng hay không.
1. Thời gian dùng màn hình phải có giới hạn cụ thể
Gợi ý tham khảo:
– Dưới 3 tuổi: hạn chế tối đa
– 3–5 tuổi: không quá 30 phút/ngày
– 6–12 tuổi: tổng thời gian không quá 1 giờ/ngày
Gia đình tôi áp dụng “thoả thuận trước”: nói rõ thời gian ngay từ đầu, đến giờ là dừng, không mặc cả.
2. Môi trường dùng mắt quan trọng hơn bạn nghĩ
Không chỉ là “xem bao lâu”, mà còn là “xem như thế nào”:
– Ánh sáng đầy đủ
– Giữ khoảng cách phù hợp
– Chữ trên màn hình đủ lớn
– Mỗi 20 phút cho mắt nhìn xa để thư giãn
Những thói quen nhỏ này, duy trì lâu dài, tạo ra khác biệt rất lớn.
3. Hoạt động ngoài trời là cách bảo vệ mắt rẻ nhất
Ánh sáng tự nhiên không thể thay thế bằng bất kỳ sản phẩm bảo vệ mắt nào:
– Đi dạo
– Chạy nhảy ở công viên
– Đạp xe, đá bóng
Chỉ cần đảm bảo thời gian ra ngoài mỗi ngày, vừa tốt cho mắt, vừa tốt cho cảm xúc của trẻ.
4. Khám mắt định kỳ, đừng đợi trẻ kêu “con không nhìn rõ”
Khuyến nghị từ 3 tuổi nên tầm soát thị lực định kỳ. Nếu thấy trẻ hay dụi mắt, nghiêng đầu nhìn, hay ghé sát đồ vật, cần đi khám sớm.
Rất nhiều vấn đề, phát hiện sớm sẽ có nhiều cơ hội can thiệp hơn.
Lời kết
Thiết bị điện tử không phải là “xấu”. Thứ cần được quản lý là cách sử dụng và thời gian sử dụng. Đôi mắt của trẻ, một khi đã tổn thương, rất khó quay lại điểm ban đầu.
Điều cha mẹ nên làm không phải là hối hận sau này, mà là đặt ranh giới ngay từ đầu. Không phải để ngăn trẻ tiếp xúc với thế giới, mà là để con có một đôi mắt đủ khỏe, đủ sáng để nhìn rõ thế giới.
Con bạn đang sử dụng thiết bị điện tử như thế nào? Bạn đã tìm được “điểm cân bằng bảo vệ mắt” phù hợp cho gia đình mình chưa?
Nguồn: Sohu