Mới đây, nhiều đoạn video ghi lại khoảnh khắc trong một chương trình biểu diễn chim tại Vinpearl Safari Phú Quốc khiến nhiều người chú ý. Nguyên nhân là bởi, một loài chim được giới thiệu là "Phượng hoàng" xuất hiện, du khách có thể nhìn thấy ở cự ly gần và chứng kiến chúng bay lượn, thay vì chỉ tưởng tượng trong phim hay trong chuyện. Trong suy nghĩ của nhiều người, đây vốn là loài chim sống trong rừng nguyên sinh và không phổ biến trong môi trường nuôi trưng bày đại trà.
Trong đoạn video được ghi lại, cá thể chim bay ra theo hiệu lệnh của huấn luyện viên, đậu trên bục sân khấu và được giới thiệu tên loài trước khán giả. Phần trình diễn diễn ra ngắn gọn trong khuôn khổ show chim định kỳ của công viên. Thực tế, tên chính xác của loài chim này là Hồng hoàng – một trong những loài chim rừng có giá trị bảo tồn cao tại Việt Nam. Người ta cũng thường gọi nó là "Phượng hoàng đất".
Ảnh cắt từ video của Panthera tigris
Hồng hoàng là loài chim gì?
Hồng hoàng có tên khoa học là Buceros bicornis, tiếng Anh gọi là Great Hornbill. Theo dữ liệu của BirdLife International, đây là loài chim phân bố tại khu vực Nam và Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Đặc điểm nhận diện rõ nhất của loài là chiếc mỏ lớn, phía trên có phần “mũ sừng” (casque) nổi bật. Bộ lông chủ yếu màu đen – trắng, phần cổ và dưới cánh có sắc vàng nhạt. Kích thước của Hồng hoàng lớn hơn nhiều loài chim phổ biến, song không phải là loài “khổng lồ” như một số cách gọi dân gian.
Trong tự nhiên, Hồng hoàng sinh sống chủ yếu ở rừng thường xanh, rừng già có cây gỗ lớn để làm tổ. Tập tính sinh sản của loài này được đánh giá là đặc biệt: chim cái làm tổ trong hốc cây, sau đó được chim đực tiếp tế thức ăn qua khe nhỏ trong suốt thời gian ấp trứng và nuôi con non.
Phân bố và tình trạng bảo tồn tại Việt Nam
Tại Việt Nam, Hồng hoàng được ghi nhận ở một số khu rừng nguyên sinh như Vườn quốc gia Cát Tiên và Vườn quốc gia Cúc Phương. Đây đều là những khu vực có hệ sinh thái rừng già tương đối nguyên vẹn.
Theo phân loại của IUCN, loài này hiện được xếp ở mức “Sắp nguy cấp” (Vulnerable) trên toàn cầu do mất môi trường sống và nạn săn bắt. Tại Việt Nam, Hồng hoàng thuộc nhóm động vật rừng nguy cấp, quý hiếm, việc săn bắt và buôn bán trái phép bị nghiêm cấm theo quy định pháp luật.
Vì vậy, cơ hội quan sát Hồng hoàng ngoài tự nhiên thường không dễ dàng. Du khách muốn nhìn thấy loài này trong rừng phải tham gia các tour quan sát chim chuyên biệt, đi sâu vào khu vực sinh cảnh phù hợp và phụ thuộc nhiều vào thời điểm.
Bên cạnh môi trường tự nhiên, một số cá thể Hồng hoàng được nuôi giữ hợp pháp phục vụ mục đích giáo dục và bảo tồn. Tại Vinpearl Safari Phú Quốc – safari có quy mô lớn nhất Việt Nam – loài này từng xuất hiện trong chương trình biểu diễn chim theo khung giờ cố định.
Tuy nhiên, việc quan sát phụ thuộc vào lịch biểu diễn và tình trạng nuôi giữ thực tế tại từng thời điểm. Không phải mọi safari hoặc vườn thú ở Việt Nam đều có cá thể Hồng hoàng trưng bày thường xuyên.
Trải nghiệm Safari Phú Quốc có gì đáng chú ý?
Vinpearl Safari Phú Quốc được xây dựng theo mô hình bán hoang dã, với diện tích hàng trăm hecta. Du khách có thể tham quan khu Safari bằng xe chuyên dụng, nơi một số loài thú được thả trong không gian rộng, tách biệt với khách tham quan.
Ngoài khu safari bằng xe, công viên còn có khu vườn mở và vườn chim, cùng các chương trình biểu diễn động vật theo giờ. Với gia đình có trẻ nhỏ hoặc du khách muốn kết hợp nghỉ dưỡng biển và trải nghiệm thiên nhiên, đây là lựa chọn phù hợp khi đến Bắc đảo Phú Quốc.
Du khách nên kiểm tra trước lịch show và dành khoảng 3–4 tiếng để tham quan trọn vẹn. Thời điểm buổi sáng thường thuận lợi hơn do thời tiết mát và động vật hoạt động tích cực hơn.
Sự xuất hiện của Hồng hoàng trong chương trình biểu diễn cho thấy nỗ lực đưa các loài động vật quý hiếm đến gần công chúng hơn. Tuy vậy, các chuyên gia bảo tồn vẫn nhấn mạnh rằng bảo vệ môi trường sống tự nhiên mới là yếu tố quyết định cho sự tồn tại lâu dài của “phượng hoàng đất” trong các cánh rừng Việt Nam.