Trường hợp của chị Hồ, 29 tuổi, sống tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc là ví dụ điển hình. Gần một tháng trước Tết, chị bắt đầu mất ngủ triền miên, dạ dày co thắt từng cơn. Chỉ cần nghĩ đến cảnh về quê phải đối diện với “loạt câu hỏi dồn dập” về hôn nhân, công việc, kế hoạch sinh con là chị lại thấy lo lắng, buồn nôn, đau bụng. Sau khi thăm khám tại Bệnh viện số 3 thành phố Vũ Hán, bác sĩ xác định chị không mắc bệnh lý thực thể ở dạ dày mà bị triệu chứng cơ thể hóa do lo âu cấp tính.
Theo các bác sĩ chuyên khoa tâm lý lâm sàng tại bệnh viện này, thời điểm trước Tết, số người đến tư vấn vì lo âu, trầm cảm tăng khoảng 30% so với ngày thường. Áp lực thường xoay quanh bốn nhóm vấn đề chính: áp lực tình cảm như bị thúc giục kết hôn, sinh con; áp lực so sánh thu nhập và sự nghiệp; mâu thuẫn gia đình tồn tại từ trước; và sự quá tải do giao tiếp, tiệc tùng dày đặc. Khi các yếu tố này cộng hưởng, cơ thể có thể phản ứng bằng mất ngủ, hồi hộp, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, đau đầu, thậm chí đau ngực.
Các chuyên gia cho rằng trong dịp đoàn tụ, mỗi cá nhân dễ bị đặt vào “bàn cân” của gia đình và họ hàng. Việc liên tục bị so sánh có thể kích hoạt cảm giác kém giá trị, từ đó làm tăng lo âu. Với một số người trẻ, việc về quê ăn Tết dần trở thành gánh nặng tâm lý thay vì niềm vui.
Để giảm áp lực, bác sĩ khuyến nghị nên “diễn tập tâm lý” trước khi về quê. Hãy chuẩn bị sẵn những câu trả lời lịch sự nhưng rõ ràng, giúp bản thân bớt lúng túng khi bị hỏi. Đồng thời, điều chỉnh nhận thức rằng nhiều câu hỏi xuất phát từ sự quan tâm theo cách giao tiếp của thế hệ trước, không nhất thiết là sự phán xét. Khi cần, có thể khéo léo chuyển chủ đề sang những nội dung tích cực, trung tính hơn.
Quan trọng hơn, nếu các triệu chứng như lo âu kéo dài, buồn bã, dễ cáu gắt, rối loạn giấc ngủ kéo dài trên hai tuần và ảnh hưởng rõ rệt đến công việc, sinh hoạt, nên chủ động tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần để được hỗ trợ kịp thời. Can thiệp sớm giúp ngăn tình trạng cảm xúc tạm thời phát triển thành rối loạn kéo dài.
Tết là dịp sum vầy, nhưng sức khỏe tinh thần cũng cần được chăm sóc như sức khỏe thể chất. Giữ nhịp sinh hoạt đều đặn, ngủ đủ giấc, vận động nhẹ mỗi ngày có thể giúp ổn định cảm xúc, để những ngày đầu năm không còn là nỗi ám ảnh.
Nguồn và ảnh: QQ