Năm 2025 mở ra một bức tranh gameshow hiếm khi nào lại đông đúc và nhiều màu sắc đến vậy. Từ truyền hình truyền thống đến nền tảng số, từ giải trí thuần túy đến gia đình, âm nhạc, công nghệ, khán giả gần như không thiếu lựa chọn để bật lên một chương trình mới mỗi tối. Gameshow trở lại đúng nghĩa một cuộc chiến, nơi nhà sản xuất nào cũng muốn giành lấy sự chú ý trong một thị trường đã quá chật chội.
Dù số lượng gameshow trong năm nhiều đến mức choáng ngợp, nhưng đa số các chương trình bước sang mùa kế tiếp, từ mùa 2 đến mùa 3, mùa 4, đều rơi vào một trạng thái quen thuộc. Chúng vẫn giữ được sức hút nhất định nhưng lại khó tạo ra cảm giác bùng nổ như lần đầu ra mắt. Trong bối cảnh đó, có NSX tạo lối đi riêng, không hấp tấp trong việc sản xuất các mùa tiếp theo mà tạo ra format mới và quyết định đó có thể đã đúng khi mà bức tranh gameshow 2025 vẫn chưa thoát khỏi “lời nguyền mùa 2”.
Chỉ trong một năm, khán giả có thể theo dõi hàng loạt gameshow thuộc nhiều thể loại khác nhau. Thực tế - vận động - trải nghiệm tiếp tục giữ vị trí quen thuộc với sự trở lại của Running Man Việt Nam mùa 3 hay 2 Ngày 1 Đêm mùa 4. Dòng chương trình gia đình, chữa lành vẫn có chỗ đứng riêng với Gia Đình Haha và Mẹ Vắng Nhà Ba Là Siêu Nhân. Gameshow thể loại thử thách bản lĩnh trong môi trường quân đội tiếp tục được duy trì qua Sao Nhập Ngũ hay có thêm màu sắc mới như Chiến Sĩ Quả Cảm.
Ở mảng âm nhạc, tham vọng còn lớn hơn. Em Xinh Say Hi, Anh Trai Say Hi mùa 2 hay Tân Binh Toàn Năng cùng lúc xuất hiện, cho thấy cuộc đua tạo thần tượng chưa bao giờ hạ nhiệt. Bên cạnh đó, những thử nghiệm mới như A.I Là Ai? cũng phản ánh nỗ lực tìm kiếm màu sắc khác biệt trong một thị trường đang dần bão hòa.
Thoạt nhìn, đây là một năm đáng mừng cho khán giả. Nhưng từ góc độ nhà sản xuất, sự đa dạng ấy lại là áp lực không nhỏ. Khi khán giả có quá nhiều lựa chọn, sự kiên nhẫn trở thành thứ xa xỉ. Một chương trình không đủ mới, không đủ khác biệt rất dễ bị bỏ lại phía sau chỉ sau vài tập phát sóng. Chính trong bối cảnh đó, việc làm mới hoàn toàn một format mới tinh đôi khi lại là lựa chọn an toàn hơn so với tiếp tục một chương trình đã thành công.
Trong bức tranh gameshow 2025, điều dễ nhận ra là các chương trình mới luôn được đón nhận bằng sự tò mò, còn các chương trình trở lại với mùa tiếp theo gần như mặc định bị đặt lên bàn cân so sánh. Không cần đợi rating hay số liệu chính thức, chỉ cần nhìn vào cách khán giả bàn luận trên mạng xã hội, lời nguyền mùa 2 đã hiện ra rất rõ.
Trường hợp của Anh Trai Say Hi mùa 2 là ví dụ rõ ràng. Chương trình không hề thiếu đầu tư, từ hình thức đến nội dung, NSX đều cố gắng mang đến sự mới mẻ để tạo cảm xúc mới cho khán giả. Tuy nhiên, ngay từ những buổi đầu công bố dàn cast, sự so sánh đã hiện rất rõ giữa mùa cũ và mùa mới. Nếu như Anh Trai Say Hi mùa đầu tiên quy tụ nhiều gương mặt đã có chỗ đứng riêng và không ngại làm những điều ảnh hưởng hình tượng đã có, thì ở Anh Trai Say Hi mùa tiếp theo quy tụ nhiều cái tên mới toanh. Chính sự khác biệt trong độ nhận diện của dàn cast đã khiến chương trình liên tục bị đặt lên bàn cân giữa cũ và mới.
Bên cạnh đó, “lời nguyền mùa 2” ở Anh Trai Say Hi thể hiện qua mức độ tranh luận của khán giả trên các diễn đàn. Những so kè về lượt view, độ thảo luận cá nhân giữa mùa 1 và mùa 2 tạo thành chủ đề xuyên suốt lúc chương trình lên sóng. Đến khi đêm chung kết Anh Trai Say Hi mùa 2 diễn ra, sự so sánh và tranh cãi vẫn không hề dứt. Người ta bớt quan tâm kết quả chung cuộc mà thay vào đó là tranh luận khoảnh khắc Anh Trai mùa 1 xuất hiện ở đêm chung kết. Qua những tranh biện không hồi kết của công chúng phần nào phản ánh rõ việc “cái bóng” của Anh Trai Say Hi mùa 1 vẫn còn đó.
Tương tự, với Running Man Việt Nam mùa 3, sự chờ đợi của khán giả là điều không thể phủ nhận. Nhưng càng kỳ vọng, áp lực càng lớn. Không ít người thừa nhận, sự háo hức ấy xuất phát nhiều từ ký ức quá mạnh mẽ của mùa 1, gắn liền với những gương mặt từng tạo nên bản sắc như Trấn Thành, Ninh Dương Lan Ngọc hay Liên Bỉnh Phát. Khi những cái tên ấy trở thành chuẩn mực, bất kỳ sự thay đổi nào cũng dễ bị nhìn nhận như sự thiếu hụt, thay vì một hướng đi mới.
2 Ngày 1 Đêm ở mùa 4 cũng rơi khó giải được lời nguyền. Chương trình vẫn giữ được tệp khán giả trung thành, nhưng những tranh luận xoay quanh khách mời, năng lượng các tập phát sóng cho thấy dấu hiệu hụt hơi. Khi sự mới mẻ không còn là lợi thế tuyệt đối, từng chi tiết nhỏ đều có thể trở thành điểm gây tranh luận. Điểm chung của các trường hợp này không nằm ở chất lượng giảm sút, mà ở việc mùa sau không còn được nhìn bằng ánh mắt khám phá. Sự so sánh trở thành phản xạ, và đó chính là thứ khiến lời nguyền mùa 2 tồn tại dai dẳng.
Sự thận trọng của Yeah1 trong năm 2025 phần nào cho thấy lời nguyền mùa 2 không phải nỗi lo vô căn cứ. Thay vì vội vàng tiếp tục Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai với mùa tiếp theo, NSX chọn tập trung vào những format mới như Gia Đình Haha hay Tân Binh Toàn Năng. Đây không chỉ là chiến lược nội dung, mà còn là cách né tránh áp lực so sánh vốn luôn bủa vây các mùa sau của một chương trình thành công. Và sự thành công của Gia Đình Haha đã phần nào chứng minh quyết định đó là đúng. Không cần chiêu trò, không đặt nặng cạnh tranh, chương trình chọn hướng đi chữa lành, nhẹ nhàng, tập trung vào đời sống gia đình. Trong một bối cảnh gameshow ngập tràn thử thách và drama, Gia Đình Haha tạo được điểm sáng riêng nhờ cảm giác dễ xem, dễ đồng cảm.
Tương tự, A.I Là Ai? tuy không phải hiện tượng bùng nổ, nhưng lại tạo được độ nhận diện rõ ràng nhờ yếu tố công nghệ và cách chơi khác biệt. Trong một thị trường mà khán giả đã quá quen với các format vận động, âm nhạc hay nhập vai, sự mới mẻ về ý tưởng giúp chương trình có chỗ đứng riêng, không bị đặt lên bàn cân so sánh với bất kỳ mùa trước nào.
Công bằng mà nói, các nhà sản xuất không hề đứng yên. Với Anh Trai Say Hi mùa 2, việc giữ lại một phần gương mặt cũ như Negav hay Phạm Đình Thái Ngân, và tiếp tục để Trấn Thành đảm nhận vai trò dẫn dắt, thay đổi cách loại trừ cho thấy nỗ lực làm mới là có thật. Dàn thí sinh trẻ được đầu tư bài bản, mang theo kỳ vọng tạo nên một thế hệ gương mặt mới cho thị trường giải trí. Tuy nhiên, chính sự trẻ trung ấy lại đòi hỏi thứ mà khán giả hiện tại không còn nhiều: thời gian.
Trong một năm gameshow dày đặc, công chúng sẵn sàng bỏ qua những chương trình chưa kịp tạo kết nối đủ mạnh. Khi cảm xúc của mùa 1 đã được định hình quá sâu, mùa 2 rất khó tạo lại hiệu ứng tương tự, dù không hề kém chất lượng.
Năm 2025, người xem có quá nhiều lựa chọn. Gameshow không còn là món ăn hiếm, mà là một phần quen thuộc trong đời sống giải trí hằng ngày. Khi lựa chọn tăng lên, sự kiên nhẫn giảm xuống. Khán giả sẵn sàng bỏ qua một chương trình nếu cảm thấy chưa đủ hấp dẫn ngay từ những tập đầu, đặc biệt là với các mùa tiếp theo vốn không còn yếu tố bất ngờ.
Yếu tố thứ hai đến từ độ hot của nhân vật. Mùa 1 của nhiều gameshow thành công nhờ sự cộng hưởng hoàn hảo giữa format và con người. Khi dàn cast mùa đầu để lại dấu ấn quá mạnh, mùa sau dù có đầu tư kỹ lưỡng đến đâu cũng rất khó tái tạo lại hiệu ứng ấy. Những gương mặt mới cần thời gian để được công chúng chấp nhận, trong khi thời gian lại là thứ xa xỉ trong cuộc chiến gameshow hiện nay.
Không thể không nhắc đến hiệu ứng tâm lý hoài niệm. Khán giả thường có xu hướng nhớ về mùa đầu với cảm xúc tích cực hơn thực tế. Những khoảnh khắc hay được phóng đại, những điểm trừ bị lãng quên. Khi bước vào mùa mới, công chúng vô thức so sánh hiện tại với ký ức đã được lý tưởng hóa, khiến mùa sau luôn ở thế bất lợi. Ngoài ra, chính sự thành công của mùa 1 cũng khiến nhà sản xuất rơi vào thế khó. Đổi mới quá mạnh có nguy cơ làm mất fan cũ, giữ nguyên công thức lại dễ bị chê nhàm chán. Kết quả là nhiều chương trình chọn giải pháp trung hòa, vừa quen vừa lạ, nhưng không đủ tạo cú hích mới.
Vậy trong bối cảnh lời nguyền mùa 2 ngày càng rõ nét, các nhà sản xuất nên làm gì để không tiếp tục rơi vào vòng lặp quen thuộc?
Trước hết, chương trình buộc phải tạo ra sự mới mẻ thật sự về format, không chỉ là thay người chơi hay đổi luật nhỏ. Sự khác biệt cần đến từ cách kể câu chuyện, cấu trúc tập và đặc biệt là nhịp chương trình. Đội ngũ edit, cắt dựng cần được đầu tư như một bộ phận chiến lược, bởi đây là yếu tố quyết định cảm giác xem của khán giả hiện nay. Một nhịp dựng hiện đại, bắt trend, phù hợp thói quen xem ngắn - nhanh - chọn lọc sẽ giúp gameshow mùa sau có diện mạo mới, ngay cả khi tinh thần cốt lõi không thay đổi.
Tiếp theo, nhà sản xuất cần có chiến lược bền vững thay vì chạy theo quán tính thành công. Không phải chương trình nào được yêu thích cũng nên lập tức làm mùa 2, mùa 3 liên tiếp. Một nhịp nghỉ đủ dài vừa giúp khán giả “nguội” sự so sánh, vừa tạo khoảng trống để sự chờ đợi quay trở lại. Trong nhiều trường hợp, chính sự vắng mặt đúng lúc lại là liều thuốc hiệu quả nhất cho lời nguyền mùa 2.
Cuối cùng, gameshow cần được nhìn như một sản phẩm có vòng đời ngắn, thay vì một format có thể khai thác vô hạn. Bài toán hợp lý với nhà sản xuất không chỉ là kéo dài số mùa, mà là mở rộng quy mô tiếp cận: đa thế hệ khán giả, đa nền tảng, đa cách thưởng thức. Khi chương trình không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một nhóm người xem hay một giai đoạn cảm xúc nhất định, áp lực so sánh giữa các mùa cũng sẽ giảm đi đáng kể.
