Năm ngoái không có ngày 30 tháng Chạp. Năm nay cũng vậy. Tháng cuối cùng của năm âm lịch chỉ dừng lại ở ngày 29, khiến nhiều người chợt thắc mắc: Vì sao liên tiếp “mất” 30 Tết, và đến bao giờ ngày này mới xuất hiện trở lại?
Theo các bảng lịch thiên văn đã công bố, người dân sẽ còn phải chờ thêm nhiều năm nữa mới lại có 30 tháng Chạp.
Ảnh minh họa
Vì sao liên tiếp nhiều năm không có 30 Tết?
Theo thông tin phân tích trên Vietnamnet, âm lịch Việt Nam được xây dựng dựa trên chu kỳ vận động của Mặt Trăng quanh Trái Đất. Một chu kỳ trăng – tức khoảng thời gian từ trăng non đến trăng non – kéo dài trung bình khoảng 29,53 ngày. Vì vậy, tháng âm lịch chỉ có thể là 29 hoặc 30 ngày.
Trong đó, tháng 29 ngày gọi là tháng thiếu, tháng 30 ngày gọi là tháng đủ. Việc tháng nào đủ, tháng nào thiếu không cố định xen kẽ đều đặn mà được tính toán dựa trên thời điểm chính xác của ngày sóc theo thiên văn học.
Nếu tháng Chạp rơi vào tháng thiếu thì năm đó sẽ không có ngày 30 Tết. Khi ấy, ngày 29 tháng Chạp chính là ngày cuối cùng của năm âm lịch và cũng là đêm Giao thừa.
Thông tin từ Lao Động Thủ đô cho biết, trong giai đoạn từ năm 2025 đến hết năm 2032, tháng Chạp âm lịch ở Việt Nam đều là tháng thiếu. Điều này đồng nghĩa với việc suốt 8 năm liên tiếp sẽ không xuất hiện ngày 30 Tết.
Ảnh Tạp chí Doanh nghiệp
Các chuyên gia lý giải, âm lịch là loại âm dương lịch, không chỉ dựa vào chu kỳ Mặt Trăng mà còn phải điều chỉnh để không lệch quá xa so với năm dương lịch và hệ thống 24 tiết khí. Vì thế, có giai đoạn nhiều năm liền tháng Chạp chỉ có 29 ngày là điều hoàn toàn bình thường về mặt thiên văn.
Chờ đến năm 2033 mới lại có 30 tháng Chạp
Theo các bảng lịch được công bố, năm gần nhất xuất hiện lại ngày 30 tháng Chạp sẽ là Tết Nguyên đán năm 2033. Khi đó, tháng Chạp sẽ là tháng đủ 30 ngày.
Việc nhiều năm liên tiếp không có 30 Tết khiến không ít người cảm thấy “thiếu” một điều quen thuộc. Trong tâm thức văn hóa, ngày 30 tháng Chạp thường gắn với bữa cơm tất niên, với khoảnh khắc chuẩn bị mâm cỗ cúng giao thừa và cảm giác khép lại trọn vẹn một năm.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng, dù tháng Chạp có 29 hay 30 ngày thì đêm cuối cùng của năm âm lịch vẫn là đêm Giao thừa. Các nghi lễ truyền thống, phong tục cúng lễ, sum họp gia đình vẫn diễn ra đầy đủ, không hề bị rút ngắn về ý nghĩa.
Ảnh minh họa
Trong lịch sử âm lịch, từng có giai đoạn 2–3 năm liên tiếp đều có 30 Tết, nhưng cũng có thời kỳ kéo dài nhiều năm không xuất hiện ngày này. Tất cả phụ thuộc vào tính toán thiên văn từng năm, chứ không theo một chu kỳ cố định như nhiều người vẫn lầm tưởng.
Như vậy, nếu đang chờ một cái Tết có đủ 30 tháng Chạp, người dân sẽ phải đợi đến năm 2033. Còn từ nay đến hết năm 2032, tháng cuối cùng của năm âm lịch vẫn chỉ dừng lại ở ngày 29.
Dù là 29 hay 30 tháng Chạp, điều quan trọng nhất của Tết vẫn là khoảnh khắc đoàn viên, là bữa cơm sum họp và thời điểm chuyển giao giữa năm cũ – năm mới. Con số có thể thay đổi theo chu kỳ Mặt Trăng, nhưng giá trị của Tết thì không hề đổi khác.