Fandom Sơn Tùng không phải fandom số 1 Việt Nam

Những cái đầu tiên của Sơn Tùng và Sky 

Trong lịch sử Vpop, hiếm có cộng đồng người hâm mộ nào tạo ra dấu ấn sớm và rõ rệt như Sky. Trước khi khái niệm “fandom chuyên nghiệp” trở thành điều quen thuộc tại Việt Nam, Sky đã xuất hiện như một mô hình tiên phong, tiệm cận cách vận hành của các fandom Kpop. Thời điểm đó, phần lớn nghệ sĩ Việt chỉ sở hữu các fanclub mang tính tự phát, rời rạc, hoạt động theo khu vực hoặc nhóm nhỏ. Sky lại khác: có tên gọi thống nhất, có màu sắc đại diện, có biểu tượng nhận diện và dần hình thành một cộng đồng với kỷ luật, mục tiêu chung rõ ràng.

Ngay từ những năm đầu bùng nổ, Sky đã xây dựng được bộ nhận diện fandom tương đối hoàn chỉnh. Không chỉ dừng ở hình thức, Sky còn là lực lượng tiên phong trong các hoạt động ủng hộ thần tượng mang tính tổ chức: thuê màn hình LED quảng cáo tại các vị trí trung tâm, triển khai dự án từ thiện nhân danh nghệ sĩ, và đặc biệt là các chiến dịch “cày view” có chiến lược, góp phần tạo nên những cột mốc lượt xem kỷ lục trên YouTube cho nhạc Việt.

Sự phát triển của Sky gắn chặt với giai đoạn thăng hoa nhất trong sự nghiệp của Sơn Tùng, đặc biệt từ khoảng 2015 đến 2020. Khi ấy, cả nghệ sĩ lẫn fandom cùng bước vào thời kỳ bùng nổ, liên tục xác lập những “lần đầu tiên” mang tính lịch sử. Trên phương diện thành tích, Sơn Tùng là nghệ sĩ Việt đầu tiên đạt nút Vàng YouTube, mở ra kỷ nguyên coi nền tảng số là mặt trận chính của Vpop. 

Các MV chạm mốc vài trăm triệu lượt xem như Em Của Ngày Hôm Qua, Lạc Trôi, Hãy Trao Cho Anh, Nơi Này Có Anh,... không chỉ là thành công cá nhân, mà còn đặt ra chuẩn mực mới cho toàn thị trường. Song song đó, Sky cũng trở thành fandom đầu tiên sở hữu lightstick chính thức được sản xuất và phân phối bài bản, thay thế cho các vật phẩm cổ vũ tự chế trước đây.

Sơn Tùng cũng thành công tổ chức Sky Tour ở 3 miền, thu hút hàng nghìn người tham dự vào năm 2019. Phim concert Sky Tour còn vượt doanh thu 10 tỷ đồng. Trên mạng xã hội, Sky giúp Sơn Tùng duy trì mức độ thảo luận cao, bảo vệ thần tượng khỏi các tranh cãi. Ở thời điểm đó, Sky không chỉ đông đảo mà còn được xem là hình mẫu cho cách một fandom Việt có thể vận hành chuyên nghiệp, có chiều sâu và gắn bó chặt chẽ với hành trình của thần tượng. Chính giai đoạn này đã tạo nên hình ảnh Sky như “fandom số 1”, vừa mạnh về độ phủ truyền thông, vừa tạo được cảm giác đoàn kết và trung thành hiếm thấy.

Fandom Sơn Tùng “hụt hơi”

Bức tranh fandom Việt bắt đầu thay đổi mạnh mẽ từ sau năm 2023, đặc biệt là trong năm 2024-2025, khi làn sóng show thực tế và văn hóa thần tượng nội địa bùng nổ. Hàng loạt nghệ sĩ trẻ hình thành hoặc tái cấu trúc fandom theo hướng ngày càng chuyên nghiệp, thậm chí vượt trội về khả năng huy động tài chính và triển khai dự án. Trong bối cảnh đó, Sơn Tùng đứng ngoài cơn sốt show thực tế, kéo theo Sky không còn giữ vai trò trung tâm như trước.

So sánh trực diện cho thấy sự chênh lệch ngày càng rõ. Fandom KINGDOM của SOOBIN gây chú ý khi chi tiền tỷ cho các dự án trong và ngoài nước, đồng hành sát sao cùng chuỗi concert ALL-ROUNDER sold-out ba đêm liên tiếp với quy mô hàng chục nghìn khán giả. FC SUNDAYs của HIEUTHUHAI từng donate số tiền lên đến hàng tỷ đồng cho các chiến dịch voting tại giải thưởng âm nhạc. FC Muzik của Quang Hùng MasterD không chỉ đông về số lượng mà còn cho thấy mức độ đầu tư thời gian, công sức và tài chính đáng kể. Ngay cả những fandom của nghệ sĩ trẻ như Dopamine (Dương Domic) hay Cừu Có Cánh (Captain Boy) cũng xuất hiện dày đặc tại các sự kiện, dựng fanbooth, triển khai project rầm rộ, tạo nên không khí sôi động và dễ nhận thấy.

Ngược lại, Sky trong giai đoạn gần đây lại liên tục vướng vào tranh cãi, đặc biệt xoay quanh câu chuyện sức mua và hiệu quả hỗ trợ tài chính. Một trong những ồn ào gây bàn tán nhiều nhất là chiến dịch khoe hóa đơn mua sản phẩm khi Sơn Tùng tham gia quảng bá cho một hãng điện thoại. Thay vì củng cố hình ảnh fandom “chịu chi”, chiến dịch này lại phản tác dụng khi nhiều bài đăng bị nghi ngờ là hóa đơn giả, hoặc đặt cọc rồi hủy để chụp ảnh “sống ảo”. Sự việc không chỉ khiến cộng đồng mạng mỉa mai, mà còn vô tình làm ảnh hưởng đến hình ảnh của nhãn hàng - điều vốn rất nhạy cảm trong các mối quan hệ thương mại.

Tranh cãi đã từng bùng lên với sự kiện Sky Wave Hạ Long diễn ra tháng 4/2025. Thông báo từ ban tổ chức cho biết 10.000 vé đã sold-out chỉ sau ba giờ mở bán, tạo cảm giác về một show diễn cực kỳ “hot”. Tuy nhiên, thực tế thị trường chợ đen lại cho thấy bức tranh hoàn toàn khác: sát ngày diễn, mạng xã hội tràn ngập bài đăng bán vé cắt lỗ từ 20% đến 50%, thậm chí xuất hiện các gói “mua 1 tặng 1”. Nhiều đại lý và cò vé ôm số lượng lớn vì kỳ vọng quá cao vào tên tuổi Sơn Tùng nhưng không thể xả hết cho người dùng cuối. Nghịch lý “vé hết trên hệ thống nhưng đầy rẫy ngoài chợ đen” nhanh chóng dấy lên nghi vấn về tình trạng ế vé, từ đó kéo theo câu hỏi lớn về sức mua thực sự của Sky.

Hai sự việc khiến dư luận bắt đầu nhìn Sky với con mắt khác. Fan đông, độ thảo luận cao, nhưng khi quy đổi thành hành vi “bỏ tiền thật” thì hiệu ứng lại không tương xứng. Việc Sơn Tùng nhiều năm liền không tổ chức concert cá nhân quy mô lớn, chủ yếu xuất hiện ở festival hoặc sự kiện nhãn hàng miễn phí, càng khiến khả năng kiểm chứng sức mua của fandom trở nên mơ hồ.

Bên cạnh đó, Sky cũng nhiều lần trở thành tâm điểm tranh cãi vì các cuộc “khẩu chiến” với fandom nghệ sĩ khác. Điển hình là vụ tranh cãi xoay quanh vị trí poster, Sky phản ứng gay gắt vì hình ảnh của SOOBIN được đặt ngang hàng Sơn Tùng. Những phát ngôn mang tính hạ thấp đối phương như “hết thời mới phải đi thi show” đã châm ngòi cho màn đối đầu dữ dội giữa Sky và KINGDOM. 

Trong khi hai nghệ sĩ vẫn giữ thái độ vui vẻ, tôn trọng nhau trên sân khấu, fan hai bên lại lao vào cuộc chiến chứng minh ai mới là “con cưng” thật sự của nhãn hàng. Hậu khẩu chiến, KINGDOM ghi điểm khi triển khai các dự án LED quy mô lớn phủ sóng hình ảnh thần tượng, còn Sky dù đông đảo lại không có nhiều hoạt động tương đương để thể hiện tiềm lực fandom ngoài không gian mạng.

Fandom Sơn Tùng không phải fandom số 1 Việt Nam

Từ những diễn biến đó, câu hỏi “vì sao fandom Sơn Tùng không còn là fandom số 1 Việt Nam” dần hiện lên rõ ràng hơn. Sức mạnh của một fandom không chỉ nằm ở số lượng - vốn rất khó thống kê chính xác mà ngày càng được đo bằng khả năng hỗ trợ cụ thể: mua vé, mua sản phẩm, đồng hành cùng dự án dài hơi của nghệ sĩ. Ở khía cạnh này, Sky đang bộc lộ những giới hạn đáng kể.

Không thể phủ nhận rằng Sơn Tùng vẫn là một trong những nghệ sĩ nổi tiếng nhất Vpop. Mỗi lần ra sản phẩm mới, thị trường vẫn dậy sóng, truyền thông và khán giả trung lập vẫn dành sự quan tâm lớn. Tuy nhiên, phần “nhiệt” này đến từ độ nhận diện quốc dân nhiều không kém sự ủng hộ thuần fandom. Nghịch lý nằm ở chỗ: lượng người theo dõi khổng lồ không chuyển hóa tương xứng thành sức mua khi cần đến các hành vi chi tiêu cụ thể.

Nguyên nhân sâu xa đến từ sự thay đổi cấu trúc fandom theo thời gian. Một bộ phận lớn fan đời đầu, những người đã trưởng thành, có thu nhập ổn định và từng là lực lượng chi tiêu mạnh dần rời đi sau các ồn ào đời tư hoặc sự thay đổi trong định hướng nghệ thuật của Sơn Tùng. Phần còn lại chủ yếu là khán giả trẻ, học sinh - sinh viên, rất nhiệt tình trong việc stream, tương tác và tạo viral, nhưng hạn chế về khả năng tài chính. Sự chuyển dịch này khiến Sky mạnh về độ phủ trực tuyến nhưng yếu hơn trong các hoạt động cần nguồn lực tiền bạc.

Bên cạnh đó, Sơn Tùng chưa có album dài hơi, chưa đầu tư concert quy mô lớn sau 7 năm kể từ Sky Tour. Nhiều năm gần đây, Sơn Tùng thỉnh thoảng ra 1 - 2 single, đi diễn show thương mại. Điều này vẫn có thể giúp anh duy trì độ hot rộng rãi, nhưng lại khó giữ chân nhóm khán giả trưởng thành, những người sẵn sàng bỏ tiền cho concert, album hay merchandise giá trị cao. Trong khi đó, các fandom mới nổi lại được xây dựng đúng vào giai đoạn nghệ sĩ liên tục ra sản phẩm, biểu diễn dày đặc và tạo ra nhiều “điểm chạm” để fan chi tiêu.

Một điểm cần được nhìn nhận công bằng là trong lòng SKY vẫn tồn tại nhóm “phú ông”, “phú bà” có sức mua rất tốt, sẵn sàng chi mạnh cho các hoạt động nhãn hàng, mua vật phẩm và ủng hộ trực tiếp Sơn Tùng. Hai năm gần đây, nam ca sĩ cũng nhiều lần tổ chức các hoạt động fansign kết hợp cùng nhãn hàng, hướng tới nhóm fan chịu chi này, cho thấy SKY không hề thiếu những cá nhân có tiềm lực tài chính và mức độ trung thành cao.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ nhóm fan này đang hoạt động khá đơn lẻ, không tạo thành một hệ thống gắn kết với cộng đồng fan đông đảo phía sau. Các fan đầu tàu của Sơn Tùng hiện không hợp lực thành một thể thống nhất, khiến sức mua dù có thật nhưng không được cộng hưởng thành hiệu ứng lớn. Đây chính là nghịch lý của Sky hiện tại: có người chịu chi, nhưng thiếu sự tổ chức và liên kết để biến tiềm lực đó thành sức mạnh fandom mang tính áp đảo.

Ở thời điểm hiện tại, Sky vẫn là fandom có sức ảnh hưởng trực tuyến hàng đầu Vpop. Cộng đồng này tiếp tục thống trị các nền tảng số, giữ vai trò nòng cốt trong việc duy trì kỷ lục lượt xem cho Sơn Tùng. Hệ thống nhận diện của Sky vẫn là một trong những mô hình bài bản nhất. Tuy nhiên, khi đặt lên bàn cân yếu tố sức mua thực tế, Sky không còn giữ vị thế độc tôn.

Sự trỗi dậy của các “siêu fandom” mới, giàu năng lượng và sẵn sàng chi tiền, đã làm lung lay ngôi vị số 1 từng được mặc định cho Sky. Có thể nói, Sky vẫn đứng đầu về độ phủ và lịch sử ảnh hưởng, nhưng trong kỷ nguyên fandom mới của Vpop, danh hiệu “fandom số 1” không còn là điều hiển nhiên - mà đang dần được quyết định bằng những con số chi tiêu cụ thể và mức độ đồng hành thực chất cùng nghệ sĩ.