Cứ mỗi đợt nồm ẩm kéo dài, nhiều gia đình lại chỉ chú ý đến sàn nhà trơn trượt hay quần áo lâu khô mà quên mất một vấn đề nghiêm trọng hơn: nấm mốc đang âm thầm lan rộng trong chính những vật dụng sử dụng hàng ngày. Không cần môi trường bẩn, chỉ cần độ ẩm cao và thiếu lưu thông không khí, bào tử nấm vốn tồn tại sẵn trong không gian sống sẽ nhanh chóng phát triển thành từng mảng mốc li ti.
Điều đáng lo là nấm mốc không chỉ gây mùi khó chịu. Khi phát tán trong không khí, chúng có thể kích thích hệ hô hấp, gây viêm mũi dị ứng, ho kéo dài, thậm chí làm trầm trọng thêm tình trạng hen suyễn. Với trẻ nhỏ, người già hoặc người có cơ địa nhạy cảm, tác động càng rõ rệt.
Dưới đây là những vật dụng trong nhà dễ bị “chiếm đóng” nhất khi trời nồm, nhiều món quen thuộc đến mức hầu như ngày nào cũng chạm vào.
Đũa gỗ: khô bên ngoài, ẩm bên trong
Đũa tre, đũa gỗ vốn có cấu trúc thớ hút nước. Sau khi rửa, nếu chỉ đặt nằm ngang trong khay kín hoặc ống đũa chật hẹp, nước sẽ đọng lại ở phần đáy. Mùa nồm khiến quá trình bay hơi gần như đình trệ, độ ẩm tích tụ sâu trong lõi gỗ.
Bề mặt có thể trông vẫn bình thường, nhưng bên trong đã bắt đầu xuất hiện những mảng mốc li ti mà mắt thường khó nhận ra. Khi gặp thức ăn nóng, môi trường ẩm và nhiệt càng tạo điều kiện cho vi sinh vật sinh sôi. Đây là lý do nhiều chuyên gia khuyến cáo nên thay đũa gỗ định kỳ thay vì dùng quá lâu.
Thớt gỗ: điểm nóng thực sự của căn bếp
Không ít gia đình sử dụng một chiếc thớt gỗ cho nhiều loại thực phẩm khác nhau. Sau khi rửa xong, thớt thường được dựng tạm vào góc bếp hoặc treo lên tường – tưởng là khô nhưng thực tế phần lõi bên trong vẫn giữ nước.
Những vệt thâm sẫm màu hoặc đốm đen xuất hiện dọc theo vết dao cắt chính là dấu hiệu cảnh báo sớm của nấm mốc. Nếu tiếp tục sử dụng, nguy cơ nhiễm chéo vi sinh vật vào thực phẩm là điều khó tránh.
Trong điều kiện nồm ẩm, thớt cần được phơi ở nơi thông thoáng thực sự, thậm chí hong quạt hoặc sấy nhẹ để đảm bảo khô hoàn toàn trước khi cất.
Khăn tắm và khăn lau: ổ vi sinh vật bị xem nhẹ
Khăn là vật tiếp xúc trực tiếp với da nhưng lại thường xuyên bị “quên” trong nhà tắm ẩm ướt. Sau mỗi lần sử dụng, nếu không được phơi ra nơi có gió hoặc ánh sáng, khăn sẽ giữ ẩm nhiều giờ liền.
Chỉ sau một đến hai ngày, mùi chua bắt đầu xuất hiện. Đây không đơn thuần là mùi khó chịu mà là dấu hiệu của vi khuẩn và nấm phát triển. Sử dụng khăn trong tình trạng này có thể khiến da nổi mẩn, ngứa hoặc viêm nhẹ, nhất là với trẻ nhỏ.
Nệm và gối: nơi tích tụ ẩm mà không ai nhìn thấy
Không giống bề mặt tường hay quần áo, nệm và gối gần như không lộ ra dấu hiệu rõ ràng khi ẩm. Tuy nhiên, trong môi trường phòng ngủ kín, hơi nước từ không khí cộng thêm mồ hôi cơ thể khiến lớp mút bên trong luôn trong trạng thái ẩm nhẹ.
Khi trời nồm kéo dài nhiều ngày, nệm có thể phát sinh mùi ngai ngái rất đặc trưng. Người nằm thường xuyên hắt hơi vào buổi sáng, cảm giác nghẹt mũi kéo dài mà không rõ nguyên nhân – đó có thể là phản ứng với bào tử nấm trong không khí.
Tủ quần áo: môi trường kín lý tưởng cho mốc
Chỉ cần một vài bộ quần áo chưa khô hoàn toàn được cất vào tủ, hơi ẩm sẽ bị giữ lại. Trong không gian kín và tối, nấm mốc phát triển nhanh hơn nhiều so với môi trường có ánh sáng.
Những góc khuất phía sau tủ, đáy ngăn kéo hoặc chồng đồ ít mặc thường là nơi mốc xuất hiện đầu tiên. Khi đã lan rộng, mùi ẩm sẽ bám vào toàn bộ quần áo bên trong.
Thảm và sofa vải: ẩm sâu trong từng lớp sợi
Bề mặt thảm có thể khô, nhưng lớp đế phía dưới hoặc phần mút của sofa lại giữ ẩm rất lâu. Đặc biệt trong những ngày sàn nhà “đổ mồ hôi”, hơi nước từ nền gạch có thể thấm ngược vào thảm.
Trẻ nhỏ thường ngồi, bò, nằm trên bề mặt này, làm tăng nguy cơ tiếp xúc với nấm mốc mà người lớn không hề hay biết.
Tủ giày: mùi hôi không chỉ vì mồ hôi
Giày dép sau khi đi mưa hoặc trong thời tiết ẩm nếu không được hong khô kỹ sẽ nhanh chóng xuất hiện mốc trắng ở viền da hoặc bên trong lót giày. Tủ giày kín, thiếu lỗ thông khí càng khiến tình trạng nặng hơn.
Không ít trường hợp nấm da chân bắt nguồn từ việc sử dụng giày còn ẩm trong nhiều ngày liên tiếp.
Nồm ẩm không nguy hiểm. sự chủ quan mới đáng lo
Điểm chung của tất cả những vật dụng trên không phải là “bẩn”, mà là ẩm kéo dài và thiếu thông thoáng. Trong môi trường độ ẩm cao, nấm mốc có thể phát triển chỉ sau 24–48 giờ.
Giữ khô ráo không gian sống, vệ sinh định kỳ, thay mới vật dụng gỗ sau một thời gian sử dụng và đảm bảo đồ dùng được hong khô hoàn toàn trước khi cất giữ là những nguyên tắc quan trọng trong mùa nồm.
Bởi đôi khi, thứ gây ảnh hưởng đến sức khỏe gia đình không nằm ở những gì nhìn thấy rõ ràng, mà ở những mảng mốc âm thầm sinh sôi từ chính những món đồ quen thuộc nhất trong nhà.