Không phải kiểu thắt lưng buộc bụng cực đoan, cũng không phải “tiết kiệm cho có”, cách chi tiêu của họ đi thẳng vào một câu hỏi cốt lõi: Món này có thực sự phù hợp với cuộc sống của mình hay không? Dưới đây là 6 nguyên tắc tiêu tiền rất “tỉnh” của người trẻ – đọc xong, không ít người trung niên phải gật gù: hóa ra mình từng mua quá nhiều thứ không cần thiết.
1. Muốn mua gì, hãy hình dung thật rõ cuộc sống của chính mình
Rất nhiều món đồ trông “có vẻ cần” khi nằm trên kệ hoặc trong quảng cáo, nhưng lại không hề tồn tại trong nhịp sống thật của bạn.
Máy ép trái cây, máy pha cà phê, nồi chuyên dụng đủ kiểu… mua về rồi để xó vì trước đó bạn chưa từng có thói quen dùng chúng. Việc mua đồ để “đổi đời sống” thường thất bại, bởi thói quen không thể hình thành chỉ bằng một cú bấm đặt hàng.
Người trẻ rút ra một nguyên tắc rất thẳng thắn:
- Nếu món đồ đó đã nằm sẵn trong lối sống hiện tại và giúp trải nghiệm tốt hơn → mua.
- Nếu nó đòi hỏi bạn phải bắt đầu một thói quen hoàn toàn mới → gần như chắc chắn sẽ bỏ dở.
- Chỉ cần nghĩ kỹ một vòng, bạn sẽ thấy: có rất nhiều thứ không mua vẫn sống hoàn toàn ổn.
2. Không phải thứ gì cũng nên “tiết kiệm bằng đồ rẻ”
Tiết kiệm không đồng nghĩa với thay thế bừa bãi bằng phương án rẻ hơn.
Ví dụ điển hình là chuyện dùng xà phòng thay cho sữa rửa mặt. Nghĩ là tiết kiệm, nhưng hậu quả là da khô, kích ứng, rồi lại phải tốn thêm tiền xử lý. Cuối cùng, chi nhiều hơn ban đầu.
Người trẻ hiện nay chọn cách rất rõ ràng:
- Những món liên quan trực tiếp đến sức khỏe, da, cơ thể: không cần đắt, nhưng phải đúng công năng.
- Quần áo: không chạy theo hàng rẻ kém chất lượng, vì mặc vài lần là xù, biến dạng, tiền mất mà vẫn không có đồ mặc.
- Họ sẵn sàng mua món giá nhỉnh hơn một chút, đổi lại là dùng vài năm, chứ không mua rẻ để rồi mua lại liên tục.
3. Ưu tiên dùng hết những gì đang có, trước khi mua thêm
Tiêu dùng quá mức khiến nhiều gia đình dư thừa đồ dùng mà chính chủ cũng quên mất mình đang có gì.
Người trẻ bắt đầu tập thói quen: khi một món sắp hết, hãy xem trong nhà còn thứ gì có thể thay thế không.
- Kem dưỡng hết → dùng nốt mẫu thử tích trữ.
- Khăn mặt dùng xong → tận dụng khăn vuông nhỏ.
- Muốn mua nồi luộc trứng → nhận ra nồi cơm điện làm được việc tương tự.
Vừa tiết kiệm tiền, vừa giảm đồ tồn kho trong nhà, lại tránh được cảm giác “mua mà không biết mình đang mua gì”.
4. Sau giờ làm, bận rộn một cách chủ động để… khỏi tiêu tiền
Lướt điện thoại trên giường là con đường ngắn nhất dẫn đến mua sắm vô thức.
Vì thế, nhiều người trẻ chủ động lấp thời gian rảnh bằng những việc không liên quan đến mua sắm:
- Học móc len, làm đồ thủ công.
- Làm đồ trang trí nhà.
- Dọn dẹp, tập thể dục, đọc sách.
Có người chia sẻ: chỉ cần không cầm điện thoại vô thức, chi tiêu mỗi tháng đã giảm tới 50–60%. Không phải vì họ keo kiệt hơn, mà vì ít bị kích thích mua những thứ không cần.
5. Hạn chế đi mua sắm một mình
Mua sắm một mình rất dễ:
- Bị lời nhân viên bán hàng dẫn dắt.
- Ngại từ chối sau khi đã thử.
- Bị gương và ánh sáng cửa hàng “đánh lừa”.
Không ít người thừa nhận: mua về mới thấy ở nhà không đẹp như lúc đứng trong cửa hàng.
Giải pháp rất đơn giản: đi cùng bạn bè. Một người ngoài cuộc sẽ cho bạn phản hồi thật hơn, giúp bạn tránh mua vì cảm xúc nhất thời.
6. Sẵn sàng chi tiền cho những thứ giúp hồi phục sức khỏe và tinh thần
Đây là điểm khác biệt rất lớn giữa người trẻ và thế hệ trước.
Nếu trước kia tiền thường được chi để “giữ thể diện”, thì người trẻ hiện nay đặt câu hỏi: Món này có giúp tôi đỡ mệt, đỡ căng thẳng, hoặc tiết kiệm thời gian không?
Nếu câu trả lời là có – họ sẵn sàng chi tiền:
- Tập thể dục tại nhà thay vì chạy theo thẻ gym tốn thời gian.
- Đi taxi quãng ngắn khi quá mệt.
- Thuê dọn dẹp bán thời gian để nghỉ ngơi cuối tuần.
Với họ, tiền mua sự hồi phục không phải là tiền tiêu hoang, mà là tiền giữ cho cuộc sống không kiệt quệ.
Kết lại: Tiết kiệm của người trẻ là một triết lý sống
Người trẻ hôm nay không tiết kiệm theo kiểu “chi càng ít càng tốt”. Họ tiết kiệm bằng cách:
- Không mua để chạy theo hình ảnh.
- Không chi cho những thứ không gắn với đời sống thật.
- Sẵn sàng chi cho sức khỏe, thời gian và sự bình an nội tâm.
Sự khôn ngoan ấy không ồn ào, không khoe mẽ, nhưng khi nhìn vào cách họ sống – cách họ mua – cách họ từ chối mua, mới thấy: Tiết kiệm bây giờ không còn là bớt đi, mà là chọn đúng.
Và có lẽ, đây là lúc nhiều người lớn cần nhìn lại: mình đã từng tiêu tiền vì điều gì, và điều đó có thật sự cần thiết hay không?