Chỉ còn 2 tuần nữa là tới Tết Nguyên đán, và như mọi năm, không khí mua sắm cuối năm lại bắt đầu rộn ràng. Nhiều gia đình có thói quen mua sẵn rất nhiều đồ từ sớm, nhất là người lớn tuổi, gần như ngày nào cũng xách thêm vài túi đồ về nhà vì sợ “Tết thiếu cái này cái kia”.
Từ khi mua sắm online trở nên phổ biến, chuyện tích trữ lại càng dễ hơn. Chỉ cần vài cú lướt điện thoại là đơn hàng liên tục đổ về. Như nhà tôi, dạo gần đây nhìn danh sách đơn giao mà giật mình, có lúc hơn chục kiện hàng còn chưa kịp nhận hết.
Thực ra, Tết bây giờ không còn giống trước kia, khi mọi thứ đều phải mua sẵn từ rất sớm. Hiện tại, nhiều siêu thị mở cửa ngay từ mùng Một, thiếu gì ra mua nấy, nên việc tích trữ quá nhiều không những không cần thiết mà còn dễ dẫn đến lãng phí. Mua nhiều quá, ăn không kịp thì hết hạn, vừa mất tiền vừa mất công.
Đặc biệt, khi chuẩn bị đồ Tết, có 5 loại dưới đây nên hạn chế tích trữ. Không chỉ vì giá thường cao hơn bình thường, mà còn tiềm ẩn khá nhiều rủi ro về an toàn, tiếc là không phải ai cũng để ý.
1. Pháo Tết
Mỗi dịp Tết đến, nhiều gia đình đều mua pháo hoa, pháo điện để tạo không khí, nhất là nhà có trẻ con. Nhiều người còn mua từ rất sớm, mang về để sẵn trong nhà, chờ tới giao thừa mới lấy ra dùng. Tuy nhiên, đây đều là những vật dễ cháy, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu tích trữ quá lâu. Việc mua trước vài ngày thì còn chấp nhận được, nhưng mua trước cả vài tuần rồi để trong không gian kín, bảo quản không đúng cách hoặc va chạm mạnh đều có thể gây rủi ro.
Theo quy định hiện hành, người dân chỉ được phép mua và sử dụng pháo hoa không gây tiếng nổ (pháo hoa dân dụng) do Bộ Quốc phòng sản xuất và phân phối chính thức. Các loại pháo nổ, pháo hoa nổ hoặc pháo bán trôi nổi trên mạng đều bị cấm mua bán và sử dụng.
Vì vậy, nếu muốn chơi pháo dịp Tết, tốt nhất nên mua đúng loại được phép, mua tại điểm bán chính thống, chỉ mua số lượng vừa đủ và mua sát ngày sử dụng. Tuyệt đối không nên tích trữ lâu ngày trong nhà và không ham rẻ mua pháo không rõ nguồn gốc để tránh những rủi ro đáng tiếc.
2. Hải sản đông lạnh mua online
Trước Tết, khi giá thực phẩm bắt đầu tăng, nhiều người chọn mua hải sản đông lạnh trên mạng để tiết kiệm. Nhìn bề ngoài thì thấy tiện và rẻ hơn mua sát Tết, nên ai cũng nghĩ là một cách “khôn ngoan”.
Thế nhưng, vấn đề nằm ở chỗ chất lượng rất khó kiểm soát. Không ít cửa hàng trộn lẫn hàng đông lạnh lâu ngày với hàng mới, người mua về cũng không ăn ngay nên càng khó phát hiện. Thậm chí có trường hợp hải sản bị xử lý bằng hóa chất để trông tươi hơn. Nếu không may mua phải hàng kém chất lượng, không chỉ mất tiền mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe.
Nếu buộc phải mua, tốt nhất nên chọn các cửa hàng lớn, có thương hiệu, có lịch sử bán lâu năm. Tránh mua ở những shop mới mở, toàn đánh giá 5 sao nhưng không có thông tin rõ ràng, vì rất dễ “bán xong là biến mất”.
3. Đồ Tết bán dạng cân ký, không đóng gói
Nhiều người, đặc biệt là người lớn tuổi, rất thích mua bánh kẹo, trái cây sấy, hạt dưa, hạt điều dạng bán lẻ theo cân. Lý do là thấy rẻ hơn, lại muốn mua bao nhiêu thì mua, không bị dư thừa. Tuy nhiên, thực tế những loại thực phẩm này lại tiềm ẩn khá nhiều vấn đề về vệ sinh. Đồ bày ngoài trời dễ dính bụi, khói xe, chưa kể có rất nhiều người dùng tay trực tiếp bốc thử. Ngay cả trong siêu thị, không hiếm cảnh trẻ con thò tay vào khay thực phẩm để nghịch.
Với những món không thể rửa lại như bánh kẹo hay trái cây sấy, mức độ mất vệ sinh càng khó kiểm soát. Vì vậy, mua đồ đóng gói sẵn, có hạn sử dụng và nguồn gốc rõ ràng vẫn an toàn hơn rất nhiều.
4. Gia vị không rõ nguồn gốc
Gần Tết, nhiều gia đình có thói quen mua sẵn rất nhiều gia vị vì nghĩ sẽ nấu nướng nhiều, dùng chắc chắn không hết. Một số người vì muốn tiết kiệm nên chọn mua các loại gia vị đóng can lớn, không nhãn mác rõ ràng.
Nhìn thì rẻ, nhưng đọc kỹ thành phần mới thấy phần lớn là phụ gia, hương liệu, chất tạo màu. Gần như không có thông tin về nhà sản xuất, cũng không biết quy trình làm ra như thế nào. Dùng lâu dài những loại gia vị này không chỉ ảnh hưởng hương vị món ăn mà còn tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe.
Với những thứ dùng hàng ngày và trực tiếp đưa vào cơ thể, tốt nhất vẫn nên chọn sản phẩm có thương hiệu, có bảng thành phần rõ ràng, dù giá cao hơn một chút nhưng an tâm hơn nhiều.
5. Thực phẩm chế biến sẵn (đồ “hâm nóng là ăn”)
Những năm gần đây, thực phẩm chế biến sẵn rất được ưa chuộng vì tiện lợi. Chỉ cần cho vào lò vi sóng hoặc nồi nước nóng là có ngay một món “giống như nhà nấu”. Nghe thì hấp dẫn, nhưng thực tế đa phần các món này đều được nêm nếm rất đậm, nhiều muối, nhiều dầu, nhiều phụ gia để bảo quản và giữ mùi vị. Giá thì không hề rẻ, nhưng chất lượng nguyên liệu khó mà tốt như đồ tươi tự nấu.
Nhiều người mua về vì tò mò, nhưng sau khi ăn thử lại thấy vị lạ, nặng mùi gia vị, ăn vài lần là ngán. Vừa tốn tiền, vừa không tốt cho sức khỏe, mà lại không có không khí sum họp như khi cả nhà cùng nấu ăn.