Bàn thờ là không gian tâm linh quan trọng trong mỗi gia đình, không chỉ gắn với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác bình an, nề nếp sinh hoạt và vận khí của cả ngôi nhà. Người xưa quan niệm, bàn thờ sạch thì nhà yên, bàn thờ gọn thì lòng người tĩnh. Vì vậy, việc giữ gìn và sắp xếp bàn thờ đúng cách không nên xem nhẹ. Dưới đây là những lưu ý quan trọng khi đặt và chăm sóc bàn thờ, càng ở lâu càng thấy rõ giá trị.
1. Bàn thờ phải luôn sạch sẽ, gọn gàng
Đây là nguyên tắc quan trọng hàng đầu. Bàn thờ là nơi linh thiêng, nếu để bụi bặm, chân nhang rơi vãi, hoa héo nước đục sẽ tạo cảm giác u ám, nặng nề. Nên lau dọn bàn thờ định kỳ, ít nhất mỗi tuần một lần, đặc biệt là thay nước trong chén thờ, bỏ hoa quả hỏng, lau sạch bề mặt bàn thờ và các vật dụng xung quanh. Việc giữ bàn thờ sạch sẽ không chỉ thể hiện sự tôn kính mà còn giúp không gian trong nhà trở nên nhẹ nhõm, dễ chịu hơn.
2. Không để đồ sinh hoạt lẫn với đồ thờ cúng
Một sai lầm khá phổ biến là tiện tay đặt chìa khóa, ví tiền, thuốc men, giấy tờ, thậm chí điều khiển tivi hay điện thoại lên bàn thờ. Điều này khiến không gian thờ cúng mất đi sự trang nghiêm vốn có. Bàn thờ nên là khu vực riêng biệt, chỉ dành cho đồ thờ và lễ cúng, tránh biến thành nơi "để tạm". Sự gọn gàng này giúp tạo ranh giới rõ ràng giữa đời sống sinh hoạt và không gian tâm linh.
3. Hạn chế xê dịch bát hương và đồ thờ chính
Khi lau dọn bàn thờ, nhiều người vô tình di chuyển bát hương hoặc xoay đổi vị trí các vật thờ mà không để ý. Theo quan niệm truyền thống, bát hương là trung tâm của bàn thờ, không nên xê dịch tùy tiện. Nếu cần lau bên dưới, nên nhấc nhẹ, đặt lại đúng vị trí cũ. Trường hợp muốn thay bát hương, bốc lại hoặc sắp xếp lại bàn thờ thì nên chọn thời điểm phù hợp, làm cẩn trọng và thành tâm.
4. Hoa và quả dâng cúng phải tươi
Hoa quả trên bàn thờ không cần cầu kỳ, đắt tiền nhưng nhất định phải tươi và sạch. Không nên cắm hoa giả, hoa khô hoặc để trái cây héo, mốc nhiều ngày liền. Hoa tươi mang sinh khí, tạo cảm giác nhẹ nhàng và trang nhã. Trái cây nên được thay khi có dấu hiệu hỏng, tránh để mùi khó chịu ảnh hưởng đến không gian chung của ngôi nhà.
5. Ánh sáng bàn thờ cần vừa đủ, ổn định
Bàn thờ không nên đặt ở nơi quá tối, thiếu ánh sáng vì dễ tạo cảm giác âm u. Tuy nhiên, cũng không nên dùng đèn quá chói hoặc ánh sáng trắng gắt. Ánh sáng vàng ấm, ổn định sẽ phù hợp hơn, giúp không gian thờ cúng giữ được sự tĩnh tại. Ngoài ra, cần đảm bảo đèn bàn thờ hoạt động tốt, không chập chờn hay hỏng hóc kéo dài.
6. Vị trí bàn thờ phải yên tĩnh và sạch sẽ
Theo kinh nghiệm dân gian, bàn thờ nên tránh đặt gần nhà vệ sinh, bếp nấu, thùng rác hoặc khu vực đi lại quá ồn ào. Những vị trí này dễ làm mất sự trang nghiêm và yên tĩnh cần có. Nếu không gian nhà hạn chế, cần cố gắng bố trí bàn thờ ở nơi cao ráo, sạch sẽ, ít bị tác động bởi sinh hoạt hàng ngày.
7. Không thắp hương quá nhiều hoặc để hương cháy liên tục
Nhiều người cho rằng thắp càng nhiều hương càng tốt, nhưng thực tế không cần thiết. Thắp hương vừa đủ thể hiện lòng thành, tránh để khói hương quá dày gây ngột ngạt, ám mùi, ảnh hưởng đến sức khỏe và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Sau khi hương tàn, nên dọn dẹp chân nhang gọn gàng, tránh để tích tụ quá nhiều.
8. Giữ không gian quanh bàn thờ thông thoáng
Không nên che kín bàn thờ bằng rèm dày hay đặt quá nhiều đồ trang trí rườm rà xung quanh. Một không gian thông thoáng giúp luồng khí lưu thông tốt, đồng thời tạo cảm giác nhẹ nhàng, dễ chịu cho người trong nhà mỗi khi đứng trước bàn thờ. Sự đơn giản, chỉn chu thường mang lại hiệu quả lâu dài hơn những sắp đặt cầu kỳ.
*Thông tin mang tính tham khảo, chiêm nghiệm
Tổng hợp