Trong nếp sinh hoạt của nhiều gia đình Việt, thắp hương là việc làm quen thuộc, gắn với đời sống tinh thần hằng ngày. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn: thắp hương buổi tối có sai không, có làm “mất thiêng” hay trái với phong tục truyền thống? Câu hỏi này thường xuyên được đặt ra, nhất là trong bối cảnh nhịp sống hiện đại khiến nhiều gia đình chỉ có thời gian rảnh vào buổi tối.
Theo 1 bài viết trên VTC News, chuyên gia văn hóa khẳng định rằng không có quy định cấm thắp hương vào buổi tối. Việc thắp hương trước hết xuất phát từ lòng thành và sự trang nghiêm, chứ không bị ràng buộc cứng nhắc bởi khung giờ. Nếu buổi tối là thời điểm duy nhất trong ngày mà gia đình có thể dọn dẹp bàn thờ gọn gàng, tĩnh tâm và thắp hương một cách chỉn chu thì điều này hoàn toàn phù hợp với đời sống hiện nay.
Ảnh minh hoạ
Tuy nhiên, khung giờ buổi tối không phải là khung giờ được khuyên nhiều nhất. Lý do không nằm ở yếu tố đúng – sai, mà xuất phát từ quan niệm văn hóa lâu đời về thời điểm thích hợp để bày tỏ sự kính lễ.
Thay vào đó, trong truyền thống Á Đông, buổi sáng được xem là thời điểm khởi đầu của một ngày mới, khi con người tỉnh táo, tinh thần thanh thản và không gian sinh hoạt còn yên tĩnh. Trích thông tin từ bài viết trên Dân trí, nhiều gia đình Việt duy trì thói quen thắp hương vào sáng sớm như một cách “trình báo” tổ tiên, cầu mong một ngày bình an, suôn sẻ.
Giờ thắp hương cụ thể được khuyên nhiều nhất
Nhiều bài viết đời sống – phong tục hiện nay đều thống nhất rằng, khung giờ thắp hương được khuyên nhiều nhất là buổi sáng, phổ biến trong khoảng từ 6h đến 9h. Theo Thư viện Pháp luật, đây là khoảng thời gian được xem là “giờ Dương khí vượng”, đặc biệt là khung 7h – 9h (giờ Thìn), phù hợp với sinh hoạt tâm linh trong văn hóa Á Đông.
Ảnh minh hoạ
Thông tin từ Thư viện Pháp luật cũng cho biết, việc thắp hương vào buổi sáng không mang yếu tố mê tín, mà gắn với nhịp sinh hoạt truyền thống: con người bắt đầu ngày mới trong trạng thái tỉnh táo, tâm lý ổn định, dễ giữ được sự trang nghiêm khi đứng trước bàn thờ gia tiên.
Không chỉ ở Việt Nam, nhiều tài liệu và chuyên trang văn hóa của Trung Quốc cũng đưa ra quan điểm tương đồng. Theo các bài phân tích phong tục truyền thống Trung Quốc, buổi sáng là thời điểm Âm – Dương cân bằng theo chiều hướng tích cực, thích hợp cho các nghi lễ mang tính kính lễ và tưởng nhớ. Trong khi đó, buổi tối thường gắn với trạng thái mệt mỏi, sinh hoạt gia đình nhiều xáo trộn, nên khó giữ được sự tĩnh tại cần thiết.
Dù vậy, các chuyên gia đều nhấn mạnh rằng, giờ thắp hương không quan trọng bằng tâm thế của người thắp. Cụ thể, thắp hương đúng “giờ đẹp” nhưng làm qua loa, vội vàng thì cũng không mang nhiều ý nghĩa. Ngược lại, nếu buổi tối là thời điểm thuận tiện nhất để gia đình quây quần, dọn dẹp bàn thờ sạch sẽ và thắp hương trong sự thành kính, thì điều đó vẫn phù hợp với đời sống hiện đại.
Ảnh minh hoạ
Các chuyên gia nói thêm, các gia đình không nên thắp hương quá khuya, đặc biệt sau 22h, bởi đây là thời điểm sinh hoạt chuyển sang nghỉ ngơi, dễ tạo cảm giác nặng nề, thiếu sự trang nghiêm cần có.
Tóm lại, thắp hương buổi tối không sai, nhưng nếu có điều kiện, buổi sáng vẫn là khung giờ được khuyên nhiều nhất. Điều quan trọng hơn cả, như nhiều nguồn chính thống đã chỉ ra, là giữ cho bàn thờ gọn gàng, không gian yên tĩnh và lòng thành trọn vẹn – đó mới là cốt lõi của việc thắp hương trong đời sống người Việt hôm nay.
*Thông tin mang tính tham khảo, chiêm nghiệm