Điều khiến tập đoàn Fresh Del Monte (Mỹ) - một đế chế có lịch sử hơn 100 năm trong ngành thực phẩm - phải kinh ngạc chính là khả năng liên kết tuần hoàn tuyệt đối của dự án này. Tỷ phú Trần Bá Dương đã biến mấy chục ngàn ha đất thành một thực thể sống khổng lồ, nơi "đầu ra của công đoạn này là tài nguyên quý giá của công đoạn kia".
Nông nghiệp tuần hoàn tại THACO AGRI không phải là một khẩu hiệu "xanh" để làm hình ảnh truyền thông. Đó là một phép tính kinh tế sòng phẳng và đầy trí tuệ. Trong bối cảnh giá phân bón và thức ăn chăn nuôi toàn cầu biến động phi mã, việc tự chủ hoàn toàn hệ sinh thái đầu vào - đầu ra đã giúp THACO AGRI kiểm soát giá thành ở mức tối ưu, tạo ra lợi thế cạnh tranh mà bất kỳ đối thủ nào cũng phải e dè.
Bản giao hưởng của sự cộng sinh
Như đã nói, mọi thứ ở đây là cơ giới hóa tối đa và hệ thống tuần hoàn này trước mắt là cây chuối. Tại THACO AGRI, giá trị của cây chuối không chỉ dừng lại ở nải, buồng. Mỗi bộ phận của cây từ gốc đến ngọn đều được định đoạt một "số phận" riêng trong chuỗi giá trị:
Cánh đồng cỏ tập trung. Mọi người tếu táo "ở đây, bò sướng hơn chúng ta". Đúng là sướng thật. Một chu trình nuôi khép kín, từ lúc sinh ra đến khi giết mổ, ăn, ngủ, uống toàn sạch và sạch. Có một nhân viên của THACO AGRI tiết lộ rằng, ngay cả những cây chuối bị sâu bệnh buộc phải sử dụng thuốc, thì chuối đó không được đem về cho bò ăn, bởi không thể để thịt bò nhiễm khuẩn. Bê con khi sinh ra được 24 tiếng, sẽ có mã số định danh, được gắn chip, "căn cước" của nó là đây. Khi bò mẹ sinh, thì nhau thai sẽ được lấy để phơi khô, tán bột làm thức ăn cho cá, hoặc để nguyên cho cá sấu ăn.
Công nhân xắn nải tại xưởng sản xuất chuối. Sự xuất hiện của cây dứa (MD2) và cây ăn trái (sầu riêng, xoài, bưởi) là những mảnh ghép hoàn thiện. Bã dứa là "món quà" dinh dưỡng cho bò, trong khi đàn bò cung cấp lượng phân hữu cơ khổng lồ để nuôi dưỡng những gốc sầu riêng giá trị cao. Trong khi đó, sầu riêng khi lấy múi, ướp lạnh dễ xuất, thì vỏ là món ăn khoái khẩu của bò. Đây là một vòng lặp không có điểm kết thúc, nơi khái niệm "rác thải" hoàn toàn bị xóa sổ.
Thiết bị xới đảo phân hữu cơ.
Dưới các hồ tích năng và kênh mương, cá sấu và các loại cá nước ngọt được nuôi để xử lý các phụ phẩm hữu cơ còn sót lại từ quá trình giết mổ hoặc chăn nuôi. Tư duy "tối ưu hóa diện tích" vốn chỉ thấy trong các nhà máy linh kiện điện tử nay đã được áp dụng triệt để trên đồng ruộng. Tại THACO AGRI, không có bất kỳ nguồn tài nguyên nào bị để lãng phí.
Tỷ lệ hư hao 3%: Bí mật của hệ thống ròng rọc cơ khí
Trong kinh doanh trái cây tươi, hư hao chính là con dao cắt đứt lợi nhuận. Với các trang trại truyền thống, chuối bị bầm dập do quá trình vận chuyển thô sơ thường lên tới 20%. THACO AGRI đã gây sốc khi đưa con số này xuống mức kỷ lục: dưới 3%.
Fresh Del Monte không chọn hợp tác với THACO chỉ vì quỹ đất lớn. Họ chọn THACO vì tiêu chuẩn quản trị công nghiệp. Việc ký kết tiêu thụ 12 container chuối mỗi ngày trong năm 2026 này là sự công nhận quốc tế cho mô hình của ông Dương.
Sợi chuối này sẽ thành vải hay khi xử lý.
Ông Trần Bảo Sơn - Tổng Giám đốc Thaco Agri (ảnh) cho biết thức ăn từ chuối cho bò được tẩm mật để tạo độ ngon kích thích.
Ông Trần Bảo Sơn cho biết, tập đoàn đang hướng tới mục tiêu xuất khẩu hàng triệu tấn trái cây mỗi năm. Với nền tảng sản xuất ổn định, chất lượng đồng nhất và quy mô khổng lồ, THACO AGRI đã nắm quyền chủ động trong chuỗi cung ứng. Vẫn từ ông Dương, rằng nếu nắm được gốc là sản xuất tốt ở quy mô lớn, anh sẽ điều tiết được thị trường, nắm quyền trong tay chứ không phải đi bán dạo!
Cánh tay Robot làm nhiệm vụ đóng thùng. Tất cả đều được vận hành bằng máy.
Gặp người Việt Biển Hồ bên cánh đồng sinh thái
Tôi đã gặp ở đó những đôi mắt thăm thẳm cái quá khứ nổi trôi nơi Biển Hồ. Mà danh xưng 'người Việt Biển Hồ Campuchia', giờ đã cũ...
Nếu máy móc làm nên diện mạo, công nghệ tuần hoàn làm nên sức sống, thì con người chính là linh hồn của THACO AGRI. Tại đây, tỉ phú Trần Bá Dương đang thực hiện một cuộc thí nghiệm xã hội học vĩ đại: Biến hàng vạn nông dân tự do thành một giai cấp lao động mới - công nhân nông nghiệp.
Tính đến cuối năm 2025, quân số lao động tại các khu liên hợp đã vượt mốc 32.000 người. Hai phần ba trong số họ là người dân địa phương. Họ là những người thợ có mã số nhân viên, có đồng phục, có quy trình thao tác chuẩn (SOP) và kỷ luật thời gian khắt khe như một công nhân lắp ráp ô tô.
Triết lý "phố trong rừng" và sứ mệnh an cư bền vững
Làm sao để giữ chân 32.000 con người ở những vùng biên giới xa xôi?
Câu trả lời của THACO AGRI không chỉ là tiền lương ổn định, mà là một hệ sinh thái an sinh trọn đời. Ông Dương đã cho xây dựng 15.000 căn nhà ở kiên cố, sạch sẽ và cấp miễn phí 100% cho gia đình công nhân; bao ăn uống ngày 3 bữa. Họ làm việc và được sinh sống ở môi trường chuyên nghiệp, từ chỗ làm đến những khu nhà này được quy hoạch như những khu dân cư hiện đại với điện, nước sạch và internet.
Rõ ràng THACO AGRI không chỉ khai thác đất đai, họ đang xây dựng một cộng đồng văn minh, tiếp sức cho thế hệ mới ngoài cha mẹ chúng.
Cán bộ quản lý ở đây tiết lộ thêm: Tại đây có phiên chợ 0 đồng, có khu bảo tồn rộng 250ha bảo tồn sếu, cấm sắn bắn chim, ăn thịt rừng; có quy hoạch thư viện để triển khai việc đọc sách, nhà đa năng thể dục thể thao. Họ tin rằng, chừng vài năm nữa, gần thôi, khách quay lại sẽ thấy một diện mạo như phố hiện ra.
Phố sinh thái giữa đồng sinh thái. Đó là câu chuyện có thực, không viển vông chút nào.
Ông Trần Bảo Sơn chia sẻ, việc khó nhất là chuyển đổi tư duy của người lao động địa phương. Từ những người vốn chỉ quen với việc canh tác theo bản năng, nay họ phải làm quen với các thông số kỹ thuật, biểu đồ drone và quy trình GlobalGAP.
THACO AGRI đã thiết lập những trung tâm đào tạo nghề ngay tại dự án. Mỗi công nhân trước khi ra đồng đều trải qua các khóa học về an toàn lao động và kỹ thuật chuyên môn. Họ bắt đầu hiểu rằng, một vết xước nhỏ trên trái chuối cũng là một lỗi kỹ thuật của cả dây chuyền. Một cuộc "thay máu" tư duy hoàn toàn.
Ông chủ cần gì ở họ? Câu trả lời là, THACO không cần và không thể biến một nông dân thành "bách khoa toàn thư", mà cần ở họ một thợ chăn bò am hiểu kỹ thuật, một người thợ đóng gói sản phẩm nắm đúng quy trình và chuyên nghiệp nhất. Bởi là con ốc trong guồng máy, chỉ cần một sai sót nhỏ từ họ, cũng sẽ làm đổ vỡ cả dây chuyền. Ở đó không có cửa cho hành xử cảm tính, thói quen. 5 năm qua THACO liên tục đào tạo lao động địa phương, khi đây là tỉnh nghèo nhất vùng Đông Bắc Campuchia, lao động làm cho THACO có đến 40% người mù chữ. Vì thế họ phải mời thầy giáo về dạy học cho công nhân.