Trong các nghi lễ trước Tết của người Việt, cúng Ông Công Ông Táo được xem là mốc thời gian quan trọng nhất, đánh dấu thời điểm kết thúc năm cũ và bắt đầu chuẩn bị đón năm mới. Không chỉ đơn thuần là một lễ cúng truyền thống, thời điểm cúng Táo quân còn mang ý nghĩa phong thủy rất rõ ràng: cúng đúng giờ thì hanh thông, cúng sai thời điểm dễ làm lệch nhịp vận khí đầu năm.
Vậy đâu mới là thời điểm tốt nhất để cúng Ông Công Ông Táo?
Theo quan niệm dân gian, Táo quân lên chầu trời vào ngày 23 tháng Chạp hằng năm, và khung giờ đẹp nhất chính là trước giờ Ngọ, tức trước 12 giờ trưa. Đây được coi là khoảng thời gian các ngài còn ở trần gian để tiếp nhận lễ tiễn và lời cầu chúc của gia chủ.
Buổi sáng ngày 23, đặc biệt là từ 7 giờ đến 11 giờ, được xem là khung giờ lý tưởng nhất để làm lễ. Lúc này dương khí trong ngày đang lên cao, không gian còn yên tĩnh, tâm thế con người cũng thư thái, rất phù hợp cho việc cúng lễ mang tính khởi đầu cho cả năm mới.
Nếu vì điều kiện công việc không thể cúng vào buổi sáng, gia chủ có thể cúng sớm hơn, tức là từ tối ngày 22 tháng Chạp. Nhiều gia đình hiện nay chọn cúng vào tối 22 để sáng 23 thả cá chép. Về mặt phong tục, điều này vẫn được chấp nhận, miễn là lễ cúng hoàn tất trước trưa ngày 23.
Ngược lại, cúng sau 12 giờ trưa ngày 23 thường bị xem là không còn đúng thời điểm. Theo dân gian, lúc này Táo quân đã lên đường, lễ mang tính tượng trưng nhiều hơn, không còn trọn vẹn về ý nghĩa tâm linh. Trong phong thủy, cúng muộn còn mang hàm ý khởi đầu chậm trễ, công việc dễ ì ạch, vận khí năm mới không được mở đúng nhịp.
Một điểm quan trọng khác là nên tránh cúng vào buổi tối muộn ngày 23. Buổi tối là thời điểm âm khí tăng, không phù hợp cho nghi lễ mang tính dương và khởi vận như cúng Táo quân. Nếu buộc phải cúng muộn, vẫn nên thực hiện trước 19 giờ, tránh để quá khuya.
Về mặt thực tế, thời điểm cúng tốt nhất không chỉ nằm ở giờ đẹp, mà còn ở sự chuẩn bị. Mâm cúng nên được bày khi nhà cửa đã dọn dẹp tương đối gọn gàng, bếp sạch sẽ, không gian yên tĩnh, người cúng có tâm thế thoải mái, không vội vàng. Cúng trong trạng thái hấp tấp, vừa làm vừa chạy việc khác, về mặt phong thủy cũng được xem là giảm đi rất nhiều ý nghĩa.
Tóm lại, thời điểm lý tưởng nhất để cúng Ông Công Ông Táo là buổi sáng ngày 23 tháng Chạp, trước 12 giờ trưa. Nếu không kịp, có thể cúng từ tối ngày 22, nhưng tuyệt đối nên hoàn tất trước trưa ngày 23. Cúng đúng thời điểm không chỉ là đúng lễ nghi, mà còn được xem như cách mở vận đầu năm, giúp mọi việc trong năm mới diễn ra thuận lợi, trôi chảy và hanh thông hơn.