Trẻ tự ti, cha mẹ nên định hướng thế nào? Hãy nghe chuyên gia phân tích

Một phụ huynh với vẻ mặt đầy lo lắng đã tìm đến thầy giáo Đại Hoàng Phong, giọng run run nói:

“Thưa thầy, dạo gần đây con tôi trở nên rất tự ti. Ở trường cháu luôn cúi đầu, không dám giao tiếp với bạn bè, giáo viên gọi trả lời cũng không dám lên tiếng. Về nhà thì tự nhốt mình trong phòng, rất ít nói chuyện với bố mẹ. Nhìn con như vậy chúng tôi rất xót, nhưng thật sự không biết phải định hướng cho con ra sao, sợ rằng tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của cháu.”

Những gì phụ huynh này mô tả thực tế không hề hiếm gặp ở nhiều gia đình. Nếu sự tự ti của trẻ không được can thiệp và dẫn dắt kịp thời, nó có thể để lại ảnh hưởng lâu dài đến việc hình thành tính cách, khả năng giao tiếp xã hội và con đường phát triển sau này. Trước vấn đề đó, thầy giáo Đại Hoàng Phong đã đưa ra những định hướng mang tính chuyên môn.

Theo phân tích của thầy, nguyên nhân khiến trẻ tự ti rất đa dạng. Có trẻ vì ngoại hình, thể chất cảm thấy mình thua kém người khác nên sinh ra mặc cảm. Có trẻ gặp khó khăn trong học tập, thành tích không như mong muốn, từ đó cho rằng mình kém cỏi, không thông minh bằng bạn bè. Cũng có những trường hợp xuất phát từ môi trường gia đình, như cha mẹ thường xuyên cãi vã, thiếu quan tâm, khiến trẻ thiếu cảm giác an toàn và dần hình thành tâm lý tự ti.

Để giúp trẻ bước ra khỏi “cái bóng” tự ti, thầy Đại Hoàng Phong khuyên cha mẹ nên bắt đầu từ những điểm sau:

Thứ nhất, xây dựng bầu không khí gia đình ấm áp và lành mạnh

Gia đình là bến đỗ tinh thần của trẻ. Một môi trường tràn đầy yêu thương và sự ủng hộ sẽ giúp trẻ cảm thấy được chấp nhận và coi trọng. Cha mẹ nên hạn chế cãi vã trước mặt con, dành nhiều thời gian hơn để ở bên con: cùng chơi trò chơi, xem phim, đi dã ngoại… Có một gia đình, sau khi nhận ra con có biểu hiện tự ti, đã duy trì “ngày hoạt động gia đình” mỗi tuần, cả nhà cùng đi công viên, picnic, leo núi. Dần dần, đứa trẻ cảm nhận được sự ấm áp, nụ cười xuất hiện nhiều hơn và cũng cởi mở chia sẻ suy nghĩ với bố mẹ.

Thứ hai, phát hiện và ghi nhận điểm mạnh của con

Mỗi đứa trẻ đều có ưu điểm và thế mạnh riêng. Điều quan trọng là cha mẹ có đủ tinh tế để nhận ra và kịp thời khích lệ. Dù chỉ là một tiến bộ nhỏ như giải được một bài toán khó hay vẽ được một bức tranh đẹp, cũng đáng để được khen ngợi chân thành. Có một phụ huynh nhận ra con mình học lực ở mức trung bình nhưng lại có năng khiếu ca hát, đã động viên con tham gia cuộc thi hát của trường. Khi giành được giải thưởng, sự tự tin của đứa trẻ tăng lên rõ rệt, kéo theo tinh thần học tập và sự chủ động trong các lĩnh vực khác cũng cải thiện.

Cuối cùng, giúp trẻ nhìn nhận bản thân một cách đúng đắn

Cha mẹ cần hướng dẫn con nhìn nhận cả ưu điểm lẫn hạn chế của mình một cách khách quan, để con hiểu rằng ai cũng có điểm mạnh và điểm yếu, không cần quá bận tâm đến ánh nhìn hay đánh giá của người khác. Thông qua việc kể chuyện, chia sẻ trải nghiệm cá nhân, cha mẹ có thể giúp con hiểu rằng thất bại và vấp ngã là một phần của quá trình trưởng thành, chỉ cần nỗ lực thì nhất định sẽ tiến bộ.

Sau một thời gian được định hướng, phụ huynh từng tìm đến thầy đã vui mừng nhận thấy con mình dần trở nên cởi mở và tự tin hơn, chủ động giao tiếp với bạn bè ở trường, kết quả học tập cũng cải thiện rõ rệt.

Thầy Đại Hoàng Phong nhấn mạnh: giúp trẻ vượt qua sự tự ti đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh tế từ phía cha mẹ. Chỉ khi xây dựng được môi trường gia đình lành mạnh, biết nhìn nhận và khẳng định giá trị của con, đồng thời giúp con hiểu đúng về bản thân, trẻ mới có thể lấy lại sự tự tin và lớn lên một cách khỏe mạnh, hạnh phúc.

Nguồn: Sohu