Trong nhiều năm, tôi viết và nói rất nhiều về tiết kiệm tiền: cắt giảm chi tiêu, ghi chép từng khoản nhỏ, hạn chế mua sắm. Nhưng càng tiết kiệm, tôi càng nhận ra một điều quan trọng hơn: không biết tiêu tiền thì rất khó giữ tiền lâu dài.
Sau hơn 30 năm sống, điều tôi học được không phải là “làm sao tiêu ít hơn”, mà là tiêu tiền đúng chỗ hơn.
Chi tiền cho trải nghiệm - thay vì tích trữ đồ vật
Một lần đứng trước quầy trái cây nhập khẩu, tôi suýt mua cả thùng anh đào. Nhưng khi nhìn ngày thu hoạch, tôi chợt mất hứng. Những quả anh đào ấy đã rời cành cây cả tháng trời.
Khoảnh khắc đó, tôi nhận ra: mình không thật sự cần anh đào, mà cần một trải nghiệm sống mới.
Từ đó, tôi bắt đầu ưu tiên chi tiền cho những chuyến đi - không nhất thiết phải xa hay sang trọng, chỉ cần là những nơi chưa từng đặt chân đến. Mỗi chuyến đi mang lại những ký ức sâu sắc, và điều đặc biệt là: những ký ức ấy không mất giá theo thời gian.
Có một quan điểm tôi rất tâm đắc: đồ vật vừa mua đã bắt đầu cũ đi, còn trải nghiệm thì giống như rượu vang, càng để lâu càng đậm vị. Chính những trải nghiệm này tạo động lực để tôi làm việc tốt hơn, tiết kiệm đều hơn và sống có mục tiêu rõ ràng hơn.
Đầu tư cho bản thân là khoản chi không bao giờ lỗ
Tôi sẵn sàng chi tiền cho thực phẩm lành mạnh hơn, nước uống sạch hơn, những cuốn sách hay, bộ phim hoặc triển lãm mình thực sự muốn xem.
Tôi luôn tận dụng tối đa các nguồn miễn phí. Nhưng khi cần trả tiền để học hỏi, cải thiện sức khỏe hay mở rộng tư duy, tôi không do dự. Bởi đầu tư vào bản thân không mang lại lợi nhuận tức thì, nhưng lợi ích kéo dài suốt nhiều năm.
Công nghệ và đồ dùng thiết yếu: Mua đúng để dùng lâu
Với tôi, điện thoại và máy tính là hai món không thể thỏa hiệp. Tôi không chạy theo mẫu mới nhất, nhưng luôn chọn thiết bị ổn định, dễ sử dụng và ít lỗi.
Những thiết bị này giúp tôi làm việc hiệu quả hơn, ít gián đoạn hơn và tiết kiệm rất nhiều thời gian. Chiếc máy tính cũ của tôi được dùng suốt 6 năm, sau đó tiếp tục phục vụ chồng tôi thêm vài năm nữa. Đến nay vẫn hoạt động tốt.
Một món đồ công nghệ tốt có thể đắt lúc mua, nhưng lại rẻ trong toàn bộ vòng đời sử dụng.
Chăn ga gối đệm, đồ gia dụng: Chi một lần để đỡ mệt về sau
Những vật dụng dùng hằng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống. Tôi không chọn loại rẻ nhất, cũng không cần đắt nhất, nhưng luôn ưu tiên thương hiệu uy tín, chất lượng ổn định.
Ngủ ngon hơn, ít hỏng hóc hơn, ít phải sửa chữa hơn, tất cả đều giúp giảm những chi phí “vô hình” về thời gian và tinh thần. Tôi chấp nhận trả tiền cao hơn một chút ban đầu để tránh rắc rối kéo dài về sau.
Quần áo, giày dép: Vừa đủ là tốt nhất
Tôi không còn chi nhiều tiền cho quần áo. Quá nhiều đồ chỉ khiến tủ chật hơn, còn đồ đắt lại tạo áp lực khi sử dụng.
Một chiếc áo giá vừa phải, mua lúc giảm giá, mặc thoải mái, giặt máy bình thường, dùng vài năm rồi thay mới khiến tôi nhẹ đầu hơn rất nhiều so với việc giữ gìn một món đồ đắt tiền nhưng ít khi dám mặc.
Giày dép cũng vậy: dễ đi, dễ thay thế, không áp lực tâm lý.
Nói không với chi tiêu vô thức cho đồ ăn vặt
Tôi hạn chế tối đa đồ ăn vặt, đồ uống mua theo cảm xúc. Không phải vì tiếc tiền, mà vì tôi không muốn đánh đổi sức khỏe và sự tỉnh táo lấy khoái cảm ngắn hạn.
Với tôi, chi tiêu lý tưởng là mang lại giá trị gia tăng, chứ không tạo thêm rắc rối về sau.
Mỗi người có một định nghĩa khác nhau về những gì là thiết yếu. Mỗi gia đình có những ưu tiên chi tiêu riêng.
Nhưng sau hơn 30 năm sống, tôi nhận ra một điều đơn giản: khi tiêu tiền đúng chỗ, việc tiết kiệm sẽ tự nhiên xảy ra.
Tiền bạc khi đó không còn là áp lực, mà trở thành công cụ giúp ta sống rõ ràng hơn với những gì mình thực sự coi trọng.