Hồi nhỏ, tôi thấy mẹ mình quá khắt khe chuyện tiền bạc. Bà có thể nhắc đi nhắc lại chuyện tắt điện, chuyện mua đúng thứ cần, chuyện không tiêu linh tinh. Khi lớn lên, tôi từng tự nhủ sẽ không bao giờ "keo kiệt" như vậy.
Rồi cuộc sống dạy tôi bằng những bài học rất thật: Một lần ốm đột xuất, một khoản chi phát sinh cho con, một giai đoạn công việc chững lại. Tôi mới hiểu: tiền không chỉ để tiêu cho hôm nay, mà còn để chống đỡ những ngày mình không kịp trở tay.
Từ khi bước vào tuổi trung niên, tôi tin một điều rất rõ: Với người bình thường như chúng ta, tiết kiệm không phải là tính toán vụn vặt, mà là cách tự tạo vùng an toàn cho chính mình.
Và điều thú vị là, niềm vui từ tiết kiệm không hề khô khan. Nó rất thật, rất đời.
1. Tận dụng điểm tích lũy - đừng bỏ quên "tiền ảo" của mình
Năm ngoái, khi mua serum cho con gái, tôi đăng ký thẻ thành viên. Đến tháng sinh nhật, tôi nhận được thông báo ưu đãi: tích điểm gấp đôi, kèm quà tặng.
Ban đầu tôi định bỏ qua vì nghĩ "chắc cũng chẳng đáng bao nhiêu". Nhưng rồi tôi thử tính toán: nếu mua đúng những sản phẩm đang cần trong tháng ưu đãi, số điểm tích lũy có thể đổi được kem dưỡng và son dưỡng môi – những thứ vốn dĩ tôi sẽ phải chi tiền.
Tính ra, tôi tiết kiệm được gần 300.000 đồng cho hai món đồ thiết yếu.
Tôi nhận ra một điều: Điểm tích lũy không phải trò marketing vô nghĩa. Nếu dùng đúng, nó là một dạng "hoàn tiền" gián tiếp. Tiêu tiền thông minh chính là tiết kiệm tiền.
Rất nhiều người có thẻ thành viên nhưng không bao giờ kiểm tra điểm. Thực chất, đó là khoản tiền mình đã trả mà chưa tận dụng hết.
2. Phiếu giảm giá - dùng cho nhu yếu phẩm, không dùng để mua thêm
Có lần tôi đăng nhập lại một sàn thương mại điện tử sau thời gian dài không dùng và nhận được voucher tương đương khoảng 15.000 đồng. Tôi dùng nó để mua 6 gói khăn giấy – thứ nhà nào cũng dùng và hết rất nhanh.
Nguyên tắc của tôi rất rõ:
- Chỉ dùng voucher cho nhu yếu phẩm: khăn giấy, nước rửa chén, nước giặt.
- Không mua thêm chỉ vì "đủ điều kiện giảm giá".
- Tránh những mã kiểu giảm 50.000 khi mua 500.000 nếu không thực sự cần.
- Rất nhiều người tiết kiệm giả – tức là chi nhiều hơn để được giảm. Tôi từng như vậy. Nhưng giờ thì khác.
Tiết kiệm đúng nghĩa là mua thứ mình đã định mua, với giá thấp hơn. Không phải mua thêm để cảm thấy mình "lời".
3. Săn khuyến mãi nhỏ - nhưng phải đúng nhu cầu
Một lần, tôi mua được gói bột giặt mini với giá khoảng 8.000 đồng (giá gốc 12.000 đồng). Nghe có vẻ chẳng đáng bao nhiêu, nhưng tôi mua vì chồng tôi thường mang đồ thể thao đi làm và cần loại nhỏ gọn.
Nếu là trước đây, tôi sẽ bỏ qua vì nghĩ "rẻ hơn được mấy nghìn". Nhưng khi cộng dồn những khoản 10.000 – 20.000 đồng tiết kiệm được mỗi tuần, một tháng có thể lên tới 300.000 – 500.000 đồng.
Một năm là 4–6 triệu đồng.
Đó là tiền điện 2 tháng. Hoặc tiền bảo hiểm y tế cả gia đình. Khoản nhỏ không nhỏ nếu bạn có thói quen giữ lại.
4. Không chạy theo "ngày sale lớn" một cách mù quáng
Tôi từng nghĩ các đợt sale 11/11, 12/12 là rẻ nhất. Nhưng sau vài lần theo dõi giá, tôi nhận ra: nhiều sản phẩm nhu yếu thực ra có giá tốt hơn vào những dịp bình thường.
Ví dụ, một loại khăn ướt gia đình tôi hay dùng có giá khoảng 35.000 đồng/gói. Có thời điểm khuyến mãi còn 22.000 – 25.000 đồng. Nhưng trong đợt sale lớn, giá lại chỉ giảm xuống 29.000 đồng.
Nếu không theo dõi, tôi sẽ tưởng mình mua được "giá hời".
Tiết kiệm không phải là chạy theo xu hướng, mà là có sự quan sát.
Trung niên rồi, tiết kiệm là một chiến lược sống
Khi còn trẻ, tôi thích cảm giác tiêu tiền tự do. Nhưng ở tuổi này, cảm giác an toàn quan trọng hơn cảm giác hào hứng.
Tôi bắt đầu gom những khoản tiết kiệm nhỏ vào một tài khoản riêng – tôi gọi là "quỹ tự do". Mỗi tháng chỉ vài trăm nghìn từ tiền săn ưu đãi, dùng voucher, đổi điểm.
Sau một năm, số tiền đó lên tới gần 8 triệu đồng.
Không lớn. Nhưng đủ để:
- Trả một khóa học cho con.
- Đóng tiền bảo hiểm.
- Hoặc đơn giản là cho tôi cảm giác: mình đang kiểm soát cuộc sống.
Tiết kiệm không khiến tôi nghèo đi. Ngược lại, nó khiến tôi bớt lo hơn.
3 nguyên tắc tôi rút ra sau nhiều năm "tỉnh táo" lại chuyện tiền bạc
- Chỉ mua thứ cần, không mua thứ muốn.
- Theo dõi giá trước khi tin vào khuyến mãi.
- Mỗi khoản nhỏ tiết kiệm được đều phải có "đích đến" – đừng để nó hòa tan vào chi tiêu chung.
Tuổi trung niên không phải là lúc kiếm tiền bằng mọi giá. Đó là lúc học cách giữ tiền một cách có chiến lược.
Tôi từng nghĩ mẹ mình quá tính toán. Giờ tôi hiểu: bà không keo kiệt. Bà chỉ muốn cả nhà luôn có chỗ dựa khi cần.
Và đến bây giờ, tôi mới thật sự hiểu giá trị của hai chữ "ổn định". Tiết kiệm tiền không làm cuộc sống chật hẹp lại. Nó làm tương lai rộng hơn.
Vậy nên nếu hôm nay bạn tiết kiệm được 20.000 đồng, đừng xem nhẹ. Có thể đó là viên gạch đầu tiên xây nên sự an tâm của chính bạn sau này.