Việc nhiều người quên làm đêm giao thừa, mang ý nghĩa lớn trong năm mới: Không phải thắp hương, cúng lễ

Đêm Giao thừa là khoảnh khắc đặc biệt nhất trong năm, khi thời gian như chậm lại giữa những tiếng pháo hoa, ánh đèn và không khí sum vầy. Nhiều gia đình tất bật chuẩn bị mâm cúng, thắp hương, khấn lễ để tiễn năm cũ – đón năm mới. Thế nhưng, bên cạnh những nghi thức quen thuộc ấy, có một việc rất đơn giản, không liên quan đến cúng bái, nhưng lại mang ý nghĩa đặc biệt trong thời khắc chuyển giao mà không ít người vô tình bỏ qua.

Trích các tài liệu nghiên cứu của Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam, Giao thừa được coi là thời điểm “khai mở sinh khí”, nơi con người gửi gắm mong muốn gác lại những điều không trọn vẹn của năm cũ để bước sang năm mới với tâm thế nhẹ nhõm hơn. Chính vì vậy, nhiều phong tục trong đêm Giao thừa ra đời không chỉ nhằm mục đích nghi lễ, mà còn tác động mạnh đến cảm xúc và trạng thái tinh thần của con người.

Việc nhiều người quên làm trong đêm Giao thừa: Mở cửa, bật đèn

Trong dòng chảy của những nghi thức quen thuộc, việc mở cửa và bật đèn trong thời khắc Giao thừa lại thường bị xem là chi tiết nhỏ, thậm chí không cần thiết. Tuy nhiên, theo quan niệm văn hóa truyền thống, đây lại là hành động mang tính biểu trưng rõ nét.

Theo các tài liệu văn hóa Trung Hoa được đăng tải trên People China, trong dân gian có khái niệm “khai môn nạp phúc” – mở cửa để đón điều lành, đón khí mới vào nhà khi năm mới bắt đầu. Hành động này không yêu cầu mở cửa suốt đêm, mà chỉ cần diễn ra trong khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mang ý nghĩa tinh thần nhiều hơn là nghi lễ cứng nhắc.

Cùng với đó, việc bật đèn sáng trong đêm Giao thừa cũng được lý giải dưới nhiều góc độ. Theo China Folklore Society, ánh sáng trong đêm Giao thừa tượng trưng cho sự tiếp nối, cho dương khí và sức sống. Trong quan niệm truyền thống, một ngôi nhà có ánh sáng trong thời khắc chuyển năm được xem là không gian “đang sống”, không bị ngắt quãng dòng sinh khí.

Ở góc nhìn hiện đại, các chuyên gia tâm lý môi trường cũng cho rằng ánh sáng có tác động tích cực tới cảm xúc con người. Không gian sáng sủa giúp tạo cảm giác ấm áp, an toàn và dễ mang lại trạng thái tinh thần tích cực khi bước sang năm mới. Thông tin từ một số phân tích đăng trên Sohu cho thấy, nhiều phong tục tồn tại lâu dài không hẳn vì yếu tố tâm linh, mà bởi chúng mang lại sự an yên về mặt tâm lý cho con người.

Không mê tín, nhưng là một cách tạo tâm thế khởi đầu năm mới

Các nhà nghiên cứu văn hóa đều nhấn mạnh rằng, việc mở cửa hay bật đèn trong đêm Giao thừa không phải quy định bắt buộc. Không thực hiện điều này cũng không đồng nghĩa với việc năm mới sẽ kém may mắn. Phong tục chỉ nên được hiểu như một hành động mang tính biểu trưng, giúp con người có cảm giác khởi đầu trọn vẹn hơn.

Theo phân tích của các chuyên gia văn hóa được trích dẫn trên báo Tuổi Trẻ và VnExpress, nhiều nghi thức Tết cổ truyền tồn tại bền bỉ bởi chúng tạo ra điểm tựa tinh thần cho con người, nhất là trong khoảnh khắc đánh dấu sự thay đổi của thời gian. Với các gia đình hiện đại, đặc biệt là những người sống trong chung cư hay không gian khép kín, việc mở cửa hay bật đèn hoàn toàn có thể linh hoạt, miễn là đảm bảo an toàn và phù hợp với điều kiện sinh hoạt.

Suy cho cùng, đêm Giao thừa không nằm ở việc thực hiện đủ bao nhiêu nghi lễ, mà ở cảm giác an yên khi khép lại một năm và sẵn sàng bước sang năm mới. Đôi khi, chỉ một hành động nhỏ như mở cửa cho không khí mới tràn vào, hay bật sáng căn nhà trong khoảnh khắc chuyển giao, cũng đủ để con người cảm nhận rõ ràng hơn ý nghĩa của một sự khởi đầu.

*Thông tin mang tính tham khảo, chuyên nghiệp