Cơm là món ăn xuất hiện mỗi ngày trong bữa ăn của người Việt. Thế nhưng, không phải ai cũng biết cách phân biệt gạo mới và gạo cũ khi đi chợ. Nhiều người ăn cơm suốt hàng chục năm vẫn nghĩ rằng gạo trắng là được, thơm là ngon, mà không để ý rằng chọn nhầm gạo cũ không chỉ làm bữa cơm kém ngon mà còn ảnh hưởng đến dinh dưỡng và độ an toàn.
Sau nhiều năm đi chợ, nấu cơm, và không ít lần mua nhầm vì tin người bán, tôi mới nhận ra rằng: để phân biệt gạo mới - gạo cũ, thực ra chỉ cần để ý 4 điểm rất nhỏ, ai cũng có thể làm được.
1. Nhìn màu sắc hạt gạo: đừng chỉ nhìn màu trắng
Nhiều người khi mua gạo chỉ quan tâm gạo có trắng hay không. Nhưng thực tế, gạo trắng chưa chắc đã là gạo mới.
Gạo mới thường có màu trắng trong, hơi ánh ngà, bề mặt hạt gạo trông mịn và có độ bóng tự nhiên. Khi đổ ra rổ hoặc bốc lên tay, hạt gạo nhìn “tươi”, không bị xỉn.
Gạo cũ thường có màu trắng đục, trắng xám hoặc ngả vàng nhẹ. Hạt gạo nhìn khô hơn, kém bóng, đôi khi có cảm giác “bụi” do bị đánh bóng nhiều lần.
Một mẹo nhỏ là soi gạo dưới ánh sáng: gạo mới sẽ hơi trong, còn gạo cũ thường đục và kém sức sống hơn.
2. Bẻ thử hạt gạo: mẹo ít người làm nhưng rất hiệu quả
Đây là cách cực kỳ đơn giản nhưng lại bị nhiều người bỏ qua vì… ngại. Chỉ cần bẻ thử một vài hạt gạo bằng tay là đã có thể nhận ra sự khác biệt.
Gạo mới thường cứng và chắc, rất khó bẻ gãy bằng tay không.
Gạo cũ do đã để lâu, cấu trúc protein bị thay đổi nên mềm hơn, dễ bẻ gãy.
Nếu bạn bẻ một hạt gạo mà nó gãy khá dễ, cảm giác không đanh, thì rất có thể đó là gạo đã để lâu chứ không phải gạo mới thu hoạch.
3. Ngửi mùi gạo: mùi thơm nói lên tất cả
Gạo mới luôn có một mùi rất đặc trưng, đó là mùi thơm nhẹ, tự nhiên của lúa gạo, không nồng nhưng dễ chịu. Chỉ cần đưa sát mũi là có thể cảm nhận được. Ngược lại, gạo cũ thường ít mùi hoặc gần như không mùi.
Nếu bảo quản không tốt, gạo cũ còn có thể có mùi ẩm, mùi mốc nhẹ hoặc mùi lạ, dù bằng mắt thường khó nhận ra. Khi mua gạo rời ở chợ, đừng ngại xin người bán cho ngửi thử một nắm nhỏ. Đây là cách nhanh và khá chính xác để nhận biết chất lượng gạo.
4. Thử độ khô bằng giấy ăn
Một cách kiểm tra rất đời nhưng hiệu quả là dùng giấy ăn hoặc khăn giấy.
Cách làm:
- Cho một nắm gạo nhỏ vào giữa tờ giấy ăn.
- Gói lại và bóp nhẹ trong khoảng 20–30 giây.
- Mở ra kiểm tra giấy.
Kết quả: Nếu giấy gần như khô, chỉ dính chút bột gạo → gạo khô ráo, khả năng cao là gạo mới. Ngược lại, nếu giấy có vết ẩm, bết, dính nhiều hạt gạo → gạo có độ ẩm cao, thường là gạo cũ hoặc gạo bảo quản không tốt.
Mẹo này đặc biệt hữu ích khi mua gạo số lượng lớn, tránh cảnh mang về mới phát hiện gạo không ổn.
Sự khác biệt rõ nhất khi nấu cơm
Không ít người thắc mắc vì sao cùng một loại gạo, có lần nấu cơm rất ngon, có lần lại khô hoặc nhão bất thường. Lý do thường nằm ở độ mới của gạo.
Gạo mới chứa nhiều độ ẩm hơn nên khi nấu, cơm thường mềm, dẻo, hơi dính, mùi thơm rõ.
Gạo cũ khô hơn nên cơm thường tơi, rời hạt, dễ khô nếu cho ít nước.
Đây cũng là lý do nhiều gia đình thích gạo cũ để nấu cơm chiên, còn gạo mới lại hợp với cơm trắng ăn hàng ngày.
Email: