"Đặc sản Tết" của người miền Tây, cả nước tò mò

Miền Tây Nam Bộ vốn là một phần của vùng đất phương Nam, nên trong đời sống sinh hoạt và văn hóa Tết có rất nhiều nét tương đồng với các tỉnh miền Nam nói chung. Nếu như ngoài Bắc, mỗi độ xuân về người ta nhắc đến hoa đào hồng thắm, miền Trung chuộng sắc cúc vàng rực rỡ thì ở miền Tây và miền Nam, hoa mai gần như đã trở thành biểu tượng không thể thiếu của ngày Tết.

Cây mai vàng xuất hiện từ sân nhà, trước hiên, cho đến đình chùa, cơ quan, hàng quán. Với người miền Tây, Tết mà thiếu sắc mai thì coi như chưa trọn vẹn. Và cũng từ thói quen chơi mai ấy, hình thành nên một đặc trưng rất riêng của những ngày giáp Tết: rục rịch lặt lá mai.

Lặt lá mai - việc nhỏ nhưng không thể thiếu trước Tết

Khoảng từ rằm tháng Chạp trở đi, đi dọc các xóm làng miền Tây không khó để bắt gặp cảnh người lớn trẻ nhỏ ngồi quanh gốc mai, tay thoăn thoắt lặt từng chiếc lá già. Có nhà chỉ vài chậu mai trước sân, có nhà cả một vườn mai rộng, nhưng không khí thì giống nhau: vừa làm vừa trò chuyện, vừa ngắm nụ mai lớn dần, báo hiệu Tết đã cận kề.

Về mặt sinh học, cây mai vàng ra hoa trên cành non sau khi đã rụng lá. Việc lặt lá giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi nụ, kích thích nụ phát triển đồng đều và bung hoa đúng thời điểm. Nếu không lặt lá, mai có thể ra hoa muộn, nở lác đác hoặc nở không đúng Tết. Có thể nói, lặt lá mai không đơn thuần là thói quen mà còn góp phần quyết định chất lượng và thời điểm nở hoa của cây mai trong dịp Tết.

Canh ngày lặt lá - kinh nghiệm "truyền đời" của người miền Tây

Người miền Tây không lặt lá mai theo một mốc ngày cứng nhắc, mà thường canh theo tình trạng nụ và thời tiết. Phổ biến nhất là lặt trước Tết khoảng 10-15 ngày, thường rơi vào khoảng từ ngày 15 đến 20 tháng Chạp âm lịch.

Nếu năm đó thời tiết nắng ấm, nụ mai đã to, nhiều người sẽ lặt trễ hơn để tránh mai nở sớm. Ngược lại, nếu trời lạnh hoặc nụ còn nhỏ, người trồng mai thường lặt sớm hơn vài ngày để kích thích hoa kịp bung vào mùng Một. Với những nhà trồng mai lâu năm, chỉ cần nhìn nụ là đã đoán được nên lặt lúc nào, gần như trở thành kinh nghiệm nằm lòng.

Ở miền Tây, lặt lá mai không đơn thuần là việc chăm cây. Đó là một dấu mốc rất rõ ràng báo hiệu Tết đang đến rất gần. Sau khi lặt lá mai là đến dọn dẹp nhà cửa, gói bánh, sắm sửa đồ Tết. Nhiều người vẫn nói vui rằng: "Chưa lặt lá mai thì chưa thấy Tết".

Cảnh cả gia đình quây quần bên gốc mai, người lặt lá, người gom lá, trẻ con chạy quanh, người lớn bàn chuyện Tết nhất… tạo nên một không khí Tết vô cùng rộn ràng. Dù cuộc sống ngày nay bận rộn hơn, nhiều gia đình mua mai chưng sẵn thay vì tự trồng, nhưng thói quen lặt lá mai vẫn được giữ lại như một cách giữ trọn hương vị Tết truyền thống.

Tổng hợp